Anlamı
bir sözü konuşması sırasında bilinçsiz bir biçimde sürekli söylemek.
Detaylı Açıklama
Ağzına takılmak, bir sözü, kelimeyi ya da ifadeyi farkında olmadan sık sık tekrar etmek, konuşma sırasında onu ağzından düşürmemek anlamında kullanılan bir deyimdir. Burada kasıtlı alıntı değil, bilinçsiz tekrar ya da ağız alışkanlığı ön plandadır. Kişi bir kelimeyi fark etmeden sık kullanabilir, bir deyime sürekli dönebilir ya da belli bir ifadeyi konuşmasının parçası haline getirebilir. Bu nedenle söz, dil alışkanlığını ve tekrar eden söyleyişi anlatır. Günlük konuşmada hem gözlem hem hafif eleştiri tonu taşır. Özellikle bir kelimeye fazla yüklenen, onu her cümleye sızdıran ya da bir lafı ağzına takıp durmadan yineleyen kişiler için kullanılır. Deyim, dilin bazen düşünceden önce çalışan alışkanlık tarafını gösterir. Ağıza takılan söz, artık kendiliğinden çıkar hale gelmiştir. Bu yüzden anlatımda hem otomatiklik hem de tekrardan doğan bıktırıcılık hissi olabilir. Halk dilinin konuşma alışkanlıklarını ince ama pratik biçimde gözlemlediği kalıplardan biridir.
Örnek Cümleler
- Bu aralar aynı kelime ağzına takılmış, durmadan onu söylüyor.
- İşler sarpa sarınca mecburen ağzına takıldı.
- Haberi duyunca herkes ağzına takıldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bilinçsiz, alışkanlığa dönüşmüş ve konuşma akışında kendiliğinden tekrar edilen sözleri anlatır. Burada kasıtlı alıntı değil, bilinçsiz tekrar ya da ağız alışkanlığı ön plandadır.
Hayır, burada vurgu daha çok farkında olmadan veya düşünmeden tekrar etmeye yöneliktir. Kişi bir kelimeyi fark etmeden sık kullanabilir, bir deyime sürekli dönebilir ya da belli bir ifadeyi konuşmasının parçası haline getirebilir.
Çünkü aynı sözün sürekli dönmesi konuşanın üslubunu belirginleştirir ve dinleyende hemen fark edilen bir iz bırakır.