Anlamı
bir kimsenin hep aynı şeyi veya hikâyeyi anlatması karşısında söylenen bir söz.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, bir kimsenin hep aynı şeyi ya da aynı hikâyeyi anlatması karşısında söylenir. Ayının kırk türküsü olsa da hepsi ahlat üzerinedir; hayvanın aklı yediği yabani armutta olduğu için ağzını her açtığında aynı konuya döner. Söz bu görüntüyü insana uygular: kişinin dağarcığı geniş görünse bile döndüğü yer hep aynıdır. Türkü burada anlatılan hikâyenin yerini tutar; ezgi değişse de sözü aynı kalır. Ahlat yabani armuttur; ekşiliğine karşın ayının ona düşkünlüğü bilinen bir şeydir. Çoğu kez kişinin arkasından ya da sofrada, konuşma uzayınca söylenir. Söz kişinin dağarcığını değil, her seferinde döndüğü noktayı ölçer. Kimin hangi konuya saplandığı cümlede belirir; atasözü konuyu değil, değişmezliği hedef alır.
Örnek Cümleler
- Yine askerlik anılarına döndü; ayının kırk türküsü var, kırkı da ahlat üstüne.
- Hangi konuyu açsan ihaleye bağlıyor, ayının kırk türküsü var kırkı da ahlat üstüne.
- Ayının kırk türküsü var, kırkı da ahlat üstüne; adam üç yıldır aynı davayı anlatıyor.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Ayının düşkün olduğu yemiş odur; aklı orada olduğu için türküsü de başka konuya gitmez. Atasözü bu düşkünlüğü insanın anlattığı hikâyeye uygular. Benzetmenin gücü, hayvanın bilinen huyundan gelir.
Çokluğu bildirir, sayılmış bir miktarı değil. Kişinin anlatacak çok şeyi varmış gibi görünse de hepsi tek konuya çıkar. Halk dilinde kırk yıl, kırk katır gibi söyleyişlerde de aynı iş görülür.
Sabrı tükenmiş birinin ağzından, yarı alay yarı sitemle çıkar. Yerilen, anlatılanın doğruluğu değil yinelenmesidir; kimi zaman kişi duysun diye, kimi zaman o ayrılınca söylenir. Sabrın tükendiği an, sözün kurulduğu andır.