Anlamı
yumuşak huylu kimseye her istenilen kolaylıkla yaptırılabilir.
Detaylı Açıklama
Ağzına vur, lokmasını al atasözü, yumuşak huylu kimseye her istenilen kolaylıkla yaptırılabileceğini söyler. Görüntü serttir: kişi o kadar ses çıkarmaz ki ağzına vurulup lokması alınsa bile karşı koymaz. Anlatılan, kişinin kötü bir huyu değil, karşı koymayan yumuşaklığıdır; ondan bir şey istemek ya da onu kullanmak kolaydır. Söz bu kişiyi anlatırken ondan yararlananları da dolaylı yoldan gösterir. Vur abalıya da bütün yükün yumuşak huylu kişiye yüklenmesini anlatır. Yumuşak huylu atın çiftesi pek olur sözü ise yumuşak huylu kimselerin öfkelendiğinde aşırıya kaçabileceğini söyler. Söyleyen bu kişiye acıyabilir de, onu kullananlara kızabilir de. Komşusuna her hafta arabasını ödünç veren, fazla mesaiyi hep üstlenen bir çalışan için kurulabilir.
Örnek Cümleler
- Herkes ondan bir şey isteyip duruyor; ağzına vur, lokmasını al hesabı, hiçbirini geri çevirmiyor.
- Kardeşleri harçlığını bile elinden alıyor, sesini çıkarmıyor; ağzına vur, lokmasını al.
- Müdür bütün angarya işleri ona yıkıyor; ağzına vur, lokmasını al sözü sanki onun için söylenmiş.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Karşı çıkamamaya, itiraz edememeye ve hakkını isteyememeye dikkat çeker. Böyle biri kimseye zarar vermez ama kendini de koruyamaz; çevresindekiler bir süre sonra onun rızasını sormaya bile gerek duymaz.
Yumuşaklığın kendisi değil, sınırsız hâli eleştirilir. Kişi her istenene evet dedikçe istekler artar ve iyi niyeti bir süre sonra kolaylık olarak görülür. Anlatılan, yumuşaklığın başkalarınca kolaylıkla kullanılabilmesi ve bundan kimlerin yararlandığıdır.
Atasözünün kendisi bir tespittir: yumuşak huylu kimseye her istenen kolayca yaptırılabilir. Söz bir öğüt olarak da okunabilir, ama bunu dinleyen çıkarır; atasözü doğrudan hayır de demez, yalnız durumu gösterir.