Anlamı
birinin alışkanlıklarına, davranışlarına, düzenine karışmak.
Detaylı Açıklama
Ağzının kâhyası olmak, birinin alışkanlıklarına, davranışlarına, düzenine karışmaktır. Kalıbın öznesi karışan kişidir; karışılan kişi ilgi ekiyle anılır: gelinin ağzının kâhyası kesildi. Olmak yerine kesilmek fiiliyle de kurulabilir. Soru biçiminde bir tepkiye dönüşür: sen benim ağzımın kâhyası mısın? Karışan bir anne, bir kayınvalide, bir eş ya da bir arkadaş olabilir. Kalıp niyeti değil, karışmanın kendisini anlatır. Kâhyalık etmek de mecaz olarak her şeye karışmayı anlatır; her aşın kaşığı olmak ise her şeye burnunu sokmaktır. Ağzının kâhyası olmakta karışılan şey, belli bir kişinin kendi yaşamı ve tercihleridir. Yetişkin oğlunun maaşını nasıl harcayacağına karışan bir baba ya da sınava hazırlanan kızının hangi arkadaşıyla görüşeceğini belirleyen bir anne bu sözle anlatılabilir.
Örnek Cümleler
- Ne yiyip ne içeceğime karışıyorsun, benim ağzımın kâhyası mı oldun?
- Gelinin oturmasına kalkmasına karışıp resmen onun ağzının kâhyası kesilmiş, kadıncağız bunalmış.
- Arkadaşının kilosuna sürekli laf edip ağzının kâhyası olmaya kalkınca araları bozuldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kimsenin sormadığı bir konuda söz söyleme hâlini eleştirir. Karışan kişi iyilik ettiğini, hatta karşısındakini koruduğunu düşünebilir; ama karşı taraf için bu, kendi hayatı üzerindeki kararın elinden alınmasıdır.
Kâhya bir evin düzenini yürüten, neyin nasıl olacağını söyleyen kişidir. Deyim bu görevi başkasının ağzına taşır; kimsenin istemediği hâlde o alanın yönetimine soyunan tavrı anlatır.
Hayır. Söz yeme içmeden başlar ama giyime, harcamaya, oturup kalkmaya ve kiminle görüşüleceğine kadar uzanır. Ortak yan, karışılan şeyin baştan sona kişinin kendi tercihi olmasıdır.