Anlamı
oruçlu olarak.
Detaylı Açıklama
Ağzının mührü ile, oruçlu olarak demektir. Kalıp bir zarf gibi çalışır ve bir fiile bağlanır: ağzının mührü ile çalıştı, ağzının mührü ile yola çıktı. Böylece kişinin o işi oruçluyken yaptığı söylenir. Kalıp kişinin kendisi için de, bir başkası için de kullanılabilir. Bir ikramı geri çevirirken de, birinin neden yemediğini anlatırken de duyulabilir. Oruç açmak vakit geldiğinde orucu bozmak, iftar etmek; sahura kalkmak da oruç tutan kimsenin gün doğmadan yemek için yataktan kalkması demektir. Üç söz de aynı ibadetin çevresinde geçer. İftara kadar nöbet tutan bir hemşire, oruçluyken sınava giren bir öğrenci ya da ramazanın sıcak bir gününde inşaatta çalışan bir usta bu sözle anlatılabilir.
Örnek Cümleler
- Bütün gün ağzının mührü ile çalıştı, akşam ezanını iple çekti.
- Ağzının mührü ile sabahtan beri tarlada, hiç şikâyet ettiğini duymadım.
- Misafirliğe ağzının mührü ile gitti, ikram edilen çayı gülümseyerek geri çevirdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kişinin oruçlu olduğunu anlatır. Doğrudan oruçluyum demek yerine bu kalıp da seçilebilir; söz aynı durumu ağız görüntüsüyle bildirir ve bir işin oruçluyken yapıldığını anlatmaya elverişlidir; söyleyiş ise daha dolaylıdır.
Mühür bir şeyi kapatır ve açılmasını bir izne bağlar. Benzetme bu yüzden yalnız kapalılığı değil, kapalılığın bir kurala dayandığını da bildirir. Perhiz ya da başka bir sebeple yemeyen kişi için bu kalıp kurulmaz; söz yalnız orucu karşılar.
Geçmiş zamanla bir günü anlatabilir: ağzının mührü ile tarlada çalıştı. Şimdiki zamanla o anki durumu bildirir: ağzımın mührü ile bekliyorum. Geniş zamanla da bir alışkanlık anlatılabilir: ramazanda ağzının mührü ile işe gider.