Anlamı
sözünü, sohbetini karşıdaki kişiyi incitmeyecek bir biçimde ayarlamak.
Detaylı Açıklama
Ağzıyla içmesini bilmek, sözünü, sohbetini karşıdaki kişiyi incitmeyecek bir biçimde ayarlamaktır. Kalıbın öznesi konuşan kişidir; bilmek fiili bunun bir beceri olduğunu gösterir. Olumsuz biçimi de kurulur: ağzıyla içmesini bilmiyor, herkesi kırıyor. Kötü bir haberi vermek, bir hatayı söylemek ya da bir isteği geri çevirmek bu becerinin sınandığı durumlardır. Ağzının perhizi yok sözü bunun karşıtıdır: ağzına geleni söyleyen kişi. Lafını bilmek de yerinde, güzel ve tutarlı konuşmayı, başkasını rahatsız etmemeyi anlatır. Kalıp bir övgüdür ve kişinin genel huyunu anlatır. Bir çalışanına işten ayrılması gerektiğini onu kırmadan anlatan bir yönetici ya da bir öğrencisinin hatasını sınıfın önünde değil, ders çıkışında söyleyen bir öğretmen bu sözle anlatılabilir.
Örnek Cümleler
- Kimi nerede uyaracağını bilir, gerçekten ağzıyla içmesini bilen bir insandır.
- Kalabalıkta kimseyi küçük düşürmeden konuştu, ağzıyla içmesini bildiğini bir kez daha gösterdi.
- Kötü haberi öyle bir dille verdi ki karşısındaki incinmedi; ağzıyla içmesini bilir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Sözü karşısındakine göre ayarlayabilme erdemini anlatır. Böyle biri ne söyleyeceğini olduğu kadar nasıl söyleyeceğini de hesaplar; aynı şeyi kimseyi küçük düşürmeden anlatacak yolu bulur. Deyim, söyleyenin cesaretiyle değil, ölçüsüyle ilgilidir.
Güzel konuşan kişi dinleyeni etkiler; ağzıyla içmesini bilen kişi ise dinleyeni incitmez. Biri anlatım gücüyle, diğeri ölçüyle ilgilidir. İkisi bir arada bulunabilir ama aynı şey değildir.
Çünkü söz söylemenin zor ve ince bir yanına işaret eder. Konuşmayı herkes öğrenir; kimin yanında neyin söylenmeyeceğini bilmek ise uzun bir görgü birikimi ister. Övgü de bu birikimedir.