Anlamı
sözünü, sohbetini karşıdaki kişiyi incitmeyecek bir biçimde ayarlamak.
Detaylı Açıklama
Ağzıyla içmesini bilmek, bir kişinin sözünü yerinde kullanmasını, konuşmasını karşısındakini kırmayacak ölçüde ayarlamasını ve sosyal incelikleri gözetmesini anlatan zarif bir deyimdir. Burada içmek fiziksel bir eylem gibi görünse de esasen ağız kullanımındaki terbiye ve ölçü öne çıkar. İnsan yalnızca ne söylediğiyle değil, nasıl söylediğiyle de değerlendirilir. Ağzıyla içmesini bilen kişi, nerede susacağını, nerede konuşacağını, nasıl hitap edeceğini ve karşısındakini nasıl incitmeyeceğini bilir. Bu yönüyle deyim, halkın dil terbiyesi anlayışını çok net yansıtır. Günlük dilde görgülü, sohbet adabını bilen, sözü taşırmadan kullanan insanlar için övgüyle söylenir. İçinde nezaket, ölçü ve sosyal zekâ vardır. Ağzının perhizi olmayan kişinin karşıtıdır denebilir. Halk dilinin beden üzerinden ahlaki inceliği anlattığı örneklerden biri olan bu deyim, konuşma ile karakter arasında kurulan bağı da gösterir. Güzel konuşmak yalnızca süslü laf etmek değil, ağzıyla içmesini bilmek yani diliyle insan kırmamaktır. Bu nedenle söz, edep ve incelik açısından oldukça kıymetli bir değerlendirme taşır.
Örnek Cümleler
- Ne diyeceğini bilir, ağzıyla içmesini bilen biridir.
- Son olaylardan sonra adam resmen ağzıyla içmesini bildi.
- Kırmadan uyarması onun ağzıyla içmesini bildiğini gösteriyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Sözünü ölçülü kullanmayı, incitmeden konuşmayı ve sosyal inceliklere dikkat etmeyi anlatır. Günlük dilde görgülü, sohbet adabını bilen, sözü taşırmadan kullanan insanlar için övgüyle söylenir.
Güzel konuşma süslü veya etkileyici olabilir; burada esas olan nezaket, ölçü ve karşı tarafı kırmama becerisidir.
Çünkü kişinin yalnızca dil becerisini değil, karakterindeki edep ve sosyal farkındalığı da över. Burada içmek fiziksel bir eylem gibi görünse de esasen ağız kullanımındaki terbiye ve ölçü öne çıkar.