Anlamı
başarısız olmak, sonuçsuz kalmak.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir işin başarıya ulaşamaması, beklenen sonucun alınamaması ve girişimin sonuçsuz kalması anlamında kullanılır. Gündelik dilde proje, plan, ilişki, görüşme, yatırım ya da herhangi bir girişim için rahatlıkla kullanılabilir. Buradaki vurgu yalnız başarısızlık değil, yolun bir yerde tıkanması ve sonuca varamamasıdır. İnsan bazen büyük emek verir ama süreç bir noktada akamete uğrar; yani ilerleyişin önü kapanır. Bu nedenle deyim içinde hayal kırıklığı, eksik kalmışlık ve boşa giden çaba hissi taşır. Söylendiğinde, işin tamamen çökmüş olması gerekmez; ama hedefe varmadığı açıktır. İfade daha çok resmî ve yazılı dilde duyulsa da günlük konuşmada da anlaşılır bir karşılığı vardır. Özellikle büyük beklentilerin boşa düştüğü durumları ağırbaşlı biçimde anlatır. Kısa ama ciddi bir başarısızlık çerçevesi sunar.
Örnek Cümleler
- Müdür bu karardan sonra iyice akamete uğradı.
- Dün akşam yine akamete uğramış, kimse şaşırmadı.
- Komşunun oğlu yine akamete uğramış, mahalle çalkalandı.
Kökeni ve Hikayesi
Söylenenlere göre 'akamet' sözcüğü Arapça kökenli olup kötü sonuç, başarısızlık ve tıkanma çağrışımlarıyla dile yerleşmiştir. 'Uğramak' fiiliyle birlikte kullanılması, girişimin bu olumsuz sonuca maruz kalmasını anlatan kalıp bir yapıyı oluşturmuştur.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Edebiyatta ve halk şiirinde zaman zaman kullanılır. Özellikle karakterlerin konuşmalarında ve anlatıcının yorumlarında yer bulur.
Hayır, küçük ya da büyük her türlü plan, görüşme ve girişim için kullanılabilir. İnsan bazen büyük emek verir ama süreç bir noktada akamete uğrar; yani ilerleyişin önü kapanır.
Biraz resmî, ciddi ve ağırbaşlı bir başarısızlık anlatımı taşır. Bu deyim, bir işin başarıya ulaşamaması, beklenen sonucun alınamaması ve girişimin sonuçsuz kalması anlamında kullanılır.