Deyim

Boşa Çıkarmak Ne Demek?

Anlamı

olumlu bir sonuç alınmasını engellemek:
'Çocuklar her atılımını boşa çıkarıyor, onunla alay ediyorlar.' -A. İlhan.

Detaylı Açıklama

Boşa çıkarmak, olumlu bir sonuç alınmasını engellemektir. Bir kişi, bir olay ya da bir koşul, başkasının umduğu sonucu ortadan kaldırır. Engellenen şey bir çaba, bir plan, bir saldırı, bir başvuru ya da bir umut olabilir. Kalıp bilerek yapılan bir karşı koymayı da, birinin istemeden yol açtığı bir aksaklığı da anlatabilir: rakip takımın kalecisi atakları boşa çıkarır, bir sağanak da bir köy düğününü. İlhan kalıbı, alay eden çocukların birinin bütün atılımlarını engellediği bir sahnede kullanır. Boşa çıkarılan bir çaba yeniden başlatılabilir; ama bunun için yeniden güç toplamak gerekir. Boşa çıkarılan şey kişinin kendisi değil, onun girişimidir: çabasını, umudunu, planını boşa çıkarmak.

Örnek Cümleler

  1. Rakip takımın kalecisi son dakikaya kadar bütün atakları boşa çıkardı, maç golsüz bitti.
  2. Haftalardır hazırlanan açık hava şenliğini sabah başlayan sağanak boşa çıkardı.
  3. Dosyayı zamanında göndermeyen memur, ailenin aylardır sürdürdüğü vize başvurusunu boşa çıkardı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Çocuklar her atılımını boşa çıkarıyor, onunla alay ediyorlar cümlesinde bir kişinin attığı her adım, çocukların alayı yüzünden sonuçsuz kalır. Çocuklar onun girişimlerini engeller; alay da bu engellemenin aracıdır.

Umudu boşa çıkmak, beklentisi gerçekleşmeyen kişinin hâlini anlatır; olan kişinin başına gelir. Boşa çıkarmak ise bir başkasının ya da bir olayın sonucu engellemesidir. Biri hayal kırıklığını, öteki ona yol açan engellemeyi adlandırır.

Taş koymak, güçlük çıkarmaktır; işin önüne engel konur ama iş yine de sürebilir. Boşa çıkarmak ise olumlu sonucun alınmasını engeller; çaba sonuçsuz kalır. Taş koymak bir zorlaştırma, boşa çıkarmak bir sonuçsuz bırakmadır.