Anlamı
doğruyu bulmak için aklın izleyeceği bir tek yol vardır, bu yoldan gidenlerin hepsi aynı sonuca varır.
Detaylı Açıklama
Akıl için yol birdir atasözü şunu söyler: doğruyu bulmak için aklın izleyeceği bir tek yol vardır, bu yoldan gidenlerin hepsi aynı sonuca varır. Kişiler farklı yerlerden başlayabilir, farklı yöntemler deneyebilir; akıllarını doğru kullandıklarında aynı sonuçta buluşurlar. Aynı söz akıl için tarik birdir biçiminde de söylenir; tarik, yol demektir. Söz iki ayrı hesabın, iki ayrı raporun ya da iki kişinin aynı sonuca varması üzerine söylenebilir. Atasözü sonucun doğruluğunu aklın kullanılmasına bağlar; farklı sonuçlar çıktığında bir yerde hata yapılmış olabileceğini düşündürür. Aynı sonuca varanlar birbirini tanımasa da bu söz kurulabilir. Ayrı şehirlerdeki iki doktorun aynı hastaya birbirinden habersiz aynı tanıyı koyması bu sözle anlatılabilir.
Örnek Cümleler
- İki ayrı bilirkişi raporu aynı sonuca çıktı; akıl için yol birdir.
- İkimiz de aynı sonuca vardık; akıl için yol birdir zaten.
- Soruyu farklı yollardan çözdüler ama cevap aynı çıktı; akıl için yol birdir.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Sağlam muhakemeye güven duyar. İnsanlar farklı yerlerden başlasa da önyargıdan sıyrılıp gerçekten düşünürlerse aynı noktada buluşurlar; söz de doğrunun kişiden kişiye değişen bir şey olmadığını savunur. Ölçü kişi değil, muhakemenin kendisidir.
Uzayan bir tartışmada, iki tarafın da haklı göründüğü bir anlaşmazlıkta ya da alınacak bir kararda söylenebilir. Tartışmayı yatıştırmak ve herkesi aynı ölçüye çağırmak için kullanılabilir. Söyleyenin kendisi de bir tarafta olabilir; atasözü onun tarafsızlığını değil, önerdiği ölçüyü anlatır.
Çünkü kimseyi haksız çıkarmadan ortak bir ölçü önerir. Taraflara kendi inatlarını değil, aklın gösterdiği yolu izlemeleri söylenir; bu da tartışmayı kişiler üzerinden çıkarıp doğrudan meselenin kendisine taşımış olur.