Anlamı
olmayacak bir iş uğrunda boşuna çabalamak:
'Böyle akıntıya kürek çektiğine çok acıdım doğrusu.' -N. Hikmet.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, sonucu olmayacak, doğal akışa ters düşen ya da boşuna emek gerektiren bir iş uğrunda uğraşmak anlamında kullanılır. Akıntıya karşı kürek çekmek, fiziksel olarak da çok yorucu ama çoğu zaman etkisiz bir harekettir; bu yüzden benzetme son derece güçlüdür. İnsan bazen şartların tümü tersken, değişmesi zor bir düzeni tek başına zorlamaya çalışır. İşte bu söz, böyle sonuçsuz çabaları anlatır. Her mücadele değersiz değildir; ancak burada boşa gidecek emek ve anlamsız direnç vurgulanır. Bu nedenle deyim, yanlış hedefe yönelen inadı ya da gerçekçi olmayan uğraşı eleştirir. Bazen acıma, bazen öğüt tonu taşır. Söz, insanın enerjisini nerede harcaması gerektiğini düşündüren gerçekçi bir uyarıdır. Uğraşın yönü yanlışsa kuvvet harcamak tek başına yetmez.
Örnek Cümleler
- Bu şartlarda o projeyi zorlamak akıntıya kürek çekmek gibi.
- Onu ikna etmeye çalışmak akıntıya kürek çekmekten farksızdı.
- Boş yere uğraşıyorsun, biraz gerçekçi ol; akıntıya kürek çekiyorsun.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Sonuç vermeyecek, doğal akışa ters düşen, fazla emek gerektiren ama boşa gidecek uğraşı anlatır. Akıntıya karşı kürek çekmek, fiziksel olarak da çok yorucu ama çoğu zaman etkisiz bir harekettir; bu yüzden benzetme son derece güçlüdür.
Hayır, her mücadeleyi değil; yanlış hedefe, yanlış zemine veya sonuç vermeyecek koşullara karşı yapılan uğraşı eleştirir.
Çünkü akıntıya karşı kürek çekmek hem büyük eforu hem de bu eforun çoğu zaman sonuçsuz kalmasını aynı anda hissettirir.