Anlamı
bir konu üzerinde düşünülmesine, tartışılmasına yol açmak, ilgi veya tepki yaratmak.
Detaylı Açıklama
Akis uyandırmak, bir olayın, sözün, yazının ya da davranışın çevrede yankı yaratması; insanların dikkatini çekmesi, üzerinde düşünülmesine ya da tartışılmasına yol açması anlamına gelir. Bu deyimde 'akis', doğrudan ses yankısından gelen bir çağrışımla, toplumsal yansıma ve tepki anlamına genişler. Bir konu yalnız duyulmakla kalmaz, başkalarının zihninde karşılık bulur; işte bu karşılık hâli akis uyandırmak olarak ifade edilir. Deyim hem olumlu hem olumsuz bağlamda kullanılabilir. Bir konuşma ilgi uyandırabilir, bir karar tepki çekebilir, bir haber merak ve tartışma doğurabilir. Ortak nokta, etkisiz kalmamak ve çevrede görünür bir iz bırakmaktır. Günlük dilde medya, siyaset, sanat ve toplumsal olaylar anlatılırken sıkça kullanılır. Deyimin gücü, sadece anlık dikkati değil, devam eden yankıyı da hissettirmesindedir. Etki ile yansıma arasındaki ilişkiyi çok ekonomik bir şekilde anlatır. Sessizce geçmeyen, çevresinde düşünce veya duygu dalgası oluşturan her şey için uygun bir ifadedir.
Örnek Cümleler
- Bakanın o açıklaması basında günlerce sürecek büyük bir akis uyandırdı.
- Kurulun aldığı karar bütün sektörde beklenmedik ölçüde geniş akis uyandırdı.
- Genç yazarın ilk kitabı edebiyat çevrelerinde ciddi bir akis uyandırdı, herkes konuştu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çoğunlukla ortaya konan şey olur: bir haber, bir karar, bir konuşma ya da bir kitap akis uyandırır. Kişi de özne olabilir — bir sanatçı ya da bir düşünür yankı uyandırabilir — ama böyle bir cümlede bile yankıyı doğuran, o kişinin yaptığı iştir.
Hayır. Takdir de tepki de akis sayılır. Buradaki ölçü olayın iyi ya da kötü olması değil, çevrede bir karşılık bulup bulmamasıdır; sessizce geçip giden bir şey akis uyandırmış sayılmaz.
Duyulmakla yankı bulmak arasındaki farkı belirtmesidir. Bir haber herkese ulaşabilir ama kimsenin zihninde iz bırakmayabilir; akis uyandırmak ise o izin gerçekten ve herkesin görebileceği biçimde bırakıldığını bildirir.