Anlamı
ortaya atılan bir söz çok çabuk yayılır.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, ortaya atılan bir sözün çok çabuk yayıldığını anlatır. Söz tek bir ağızdan çıkar, ama kısa sürede herkesin dilinde dolaşır. Yayılan söz bir haber, bir dedikodu, bir sır ya da bir iftira olabilir. Atasözü sözün doğru mu yanlış mı olduğuna bakmaz; yalnız yayılmanın hızını anlatır. Kalıbın bir ağızdan çıkan bin ağza yayılır diyen biçimi de vardır. Bir köyde, bir iş yerinde ya da bir okulda haberin nasıl dolaştığını anlatırken söz akla gelir. Sözün ilk sahibi onu bir kişiye söyler; gerisini dinleyenler taşır. Söz bir haberin kaynağından çok, ulaştığı kişilerin çokluğuna bakar. Kişi kendi sözünün yayıldığını gördüğünde de bu atasözüyle yakınabilir.
Örnek Cümleler
- Sekreter, muhasebecinin işten çıkarılacağını yalnız bir arkadaşına söylemişti, öğleye kadar bütün fabrika duydu; bir ağızdan çıkıp bin dile yayılır.
- Köy kahvesinde muhtarın istifa edeceği konuşulunca haber akşama kadar bütün köyü dolaştı; bir ağızdan çıkan bin ağza yayılır.
- Öğretmenin nişanlandığını bir öğrenci fark etti, teneffüs bitmeden bütün okul bunu konuşuyordu; bir ağızdan çıkıp bin dile yayılır.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Bin, sayılamayacak kadar çok kişiyi anlatır; dil ise konuşan ağzın yerini tutar. Atasözü tek bir ağızdan çıkan sözün sayısız kişinin dilinde dolaştığını bu iki sayının karşıtlığıyla gösterir.
İki atasözü de ağızdan çıkan bir sözün her yere yayıldığını anlatır. Otuz iki dişten çıkan, sözün dişlerin arasından kaçtığı anı ve mahalle mahalle dolaşmasını öne çıkarır. Bu atasözü ise yayılmanın hızına ve genişliğine bakar.
Söylenebilir. Bir sırrı paylaşmak üzere olan birine, ağzından çıkacak sözün kısa sürede herkese ulaşabileceği bu atasözüyle hatırlatılır. Konuşan böylece karşısındakini sözünü tartmaya, kime ne söylediğine dikkat etmeye çağırır.