Anlamı
aklı başına gelmek.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, şaşkınlık, telaş, öfke ya da dalgınlık gibi bir durumdan sonra kişinin yeniden toparlanmasını ve ne yaptığını fark edecek hâle gelmesini anlatır. Bir bakıma aklın dağınık hâlden düzenli hâle dönmesi demektir. Günlük dilde çoğunlukla uyarı, öğüt ve toparlanma çağrısı olarak kullanılır. İnsan bazen hırsına, korkusuna veya gururuna kapılıp ölçüsüz davranabilir; böyle anlarda 'aklını devşirmek' yeniden düşünmek, kendini çekip çevirmek ve olan biteni sağduyuyla değerlendirmek anlamına gelir. Deyim sadece zihinsel berraklığı değil, tavır ve kararların da düzene girmesini içerir. Büyük bir hata yapmadan hemen önce durup düşünmek, duyguların etkisinden sıyrılmak veya yanlış bir yoldan dönmek gibi durumlarda yerinde bir ifadedir. Bu yüzden hem kişisel olgunlaşmayı hem de geçici savrulmadan çıkışı anlatır. İnsanın kendini yeniden toplaması fikrini sıcak ve gündelik bir dille veren kuvvetli bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Komşunun oğlu yine aklını devşirmiş, mahalle çalkalandı.
- Herkes fark etti ki çoktan aklını devşirmiş.
- Bir baktık ki çoktan aklını devşirmiş.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Dalgınlık, şaşkınlık veya kontrol kaybından yeniden sağduyulu ve toparlanmış duruma geçişi anlatır. Günlük dilde çoğunlukla uyarı, öğüt ve toparlanma çağrısı olarak kullanılır.
Çoğunlukla evet; kişi bir sarsıntı, hata veya duygusal savrulma yaşadıktan sonra yeniden toparlandığında kullanılır. Bu deyim, şaşkınlık, telaş, öfke ya da dalgınlık gibi bir durumdan sonra kişinin yeniden toparlanmasını ve ne yaptığını fark edecek hâle gelmesini anlatır.
Evet, birini sakinleşmeye ve mantıklı davranmaya çağıran öğüt cümlelerinde sıkça kullanılır. Bir bakıma aklın dağınık hâlden düzenli hâle dönmesi demektir.