Anlamı
çekişe çekişe pazarlık yapılırken söylenen bir söz.
Detaylı Açıklama
Al aşağı vur yukarı sözü, çekişe çekişe, kıyasıya ve inatlı bir biçimde pazarlık yapılırken kullanılan canlı bir ifadedir. Burada aşağı ve yukarı yönleri, fiyatın veya şartların sürekli bir aşağı bir yukarı zorlanmasını temsil eder. Söz, tarafların geri adım atmadığı, her birinin kendi lehine sonucu çekmeye çalıştığı pazarlık atmosferini güçlü biçimde yansıtır. Günlük dilde yalnız ticaret değil, uzlaşmanın zor olduğu her çekişmeli konuşma için mecazlı biçimde kullanılabilir. İfadenin gücü, müzakerenin sertliğini ve karşılıklı zorlamayı ritmik biçimde hissettirmesindedir. Pazarlığın doğasında bulunan gerilim, ısrar ve inat bu sözle neredeyse sahne gibi canlanır. Türkçede pazarlık kültürünün hareketli tonunu taşıyan sözlerden biridir. Tek başına bile uzun bir çekişmenin havasını verebilen, halk diline özgü işlek ve canlı bir ifadedir.
Örnek Cümleler
- Saatlerce al aşağı vur yukarı pazarlık yaptılar.
- Al aşağı vur yukarı, iki saattir fiyat üstüne konuşuyoruz ama anlaşamadık.
- Çarşıda al aşağı vur yukarı pazarlık yaparak sonunda güzel bir halı aldık.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Tarafların geri adım atmadığı, fiyatı ya da şartı kendi lehine çevirmeye çalıştığı sert pazarlık ortamını canlandırır.
Hayır; mecaz olarak her türlü çekişmeli müzakere, uzlaşması zor konuşma ve karşılıklı zorlama durumu için de kullanılabilir.
Çünkü ritmik yapısı, hareket duygusu ve karşılıklı çekişmeyi neredeyse göz önünde canlandıran yapısı çok güçlüdür.