Anlamı
beliren tehlikeye karşı direnebilecek, dayanabilecek duruma gelmek.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, ortaya çıkan ya da yaklaşan bir tehlikeye karşı savunma veya hazırlık durumuna geçmek anlamında kullanılır. Askerî ve kurumsal kökenli çağrışımları güçlü olsa da gündelik dilde de geniş bir kullanım alanı vardır. Bir tehdit fark edildiğinde herkesin dikkatini toplaması, önlem alması, görev dağılımı yapması ve direnmeye hazır hâle gelmesi bu sözle anlatılır. Deyim, sıradan bir dikkat artışından daha fazlasını içerir; burada aktif bir hazırlık ve ciddiyet vardır. Bu nedenle sadece fark etmek değil, tehlikeye cevap verebilecek düzene girmek anlamı taşır. Şirketlerde kriz anı, ailelerde acil durum, toplumda güvenlik kaygısı ya da bireysel yaşamda tetikte olma hâli için mecazen de kullanılabilir. Sözü duyan kişi, durumun olağan akıştan çıktığını hemen anlar. Çünkü 'alarm' ifadesi doğrudan risk çağrışımı taşır. Böylece yaklaşan tehlike karşısında toparlanma, savunma ve hazır olma hâli kısa ama kuvvetli bir kalıpla görünür olur.
Örnek Cümleler
- Herkes fark etti ki çoktan alarma geçmiş.
- Patronun dediklerini duyunca alarma geçti.
- Dediklerini duysan sen de alarma geçti dersin.
Kökeni ve Hikayesi
Rivayete göre deyim, askerî ve kurumsal uyarı düzenlerinden gündelik dile geçmiştir. 'Alarm' sözcüğünün tehlike işareti olması, 'geçmek' fiiliyle birlikte savunma durumuna dönüşmüştür.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Tehlike veya kriz ihtimali karşısında savunma, dikkat ve önlem odaklı aktif hazırlığı anlatır. Askerî ve kurumsal kökenli çağrışımları güçlü olsa da gündelik dilde de geniş bir kullanım alanı vardır.
Hayır, askerî kullanım güçlüdür ama iş, aile, teknoloji ve gündelik kriz durumlarında da mecazen sık kullanılır.
Çünkü doğrudan risk, aciliyet ve olağanüstü durum hissi vererek ifadenin ciddiyetini artırır. Sözü duyan kişi, durumun olağan akıştan çıktığını hemen anlar.