Anlamı
1) tutuşmak, yanmaya başlamak:
'Sobada çıralar hemen alev almış, odunları da tutuşturmuştu.' -T. Buğra. 2) mec. coşmak, heyecanlanmak, heyecana gelmek; 3) mec. öfkelenmek, kızmak; 4) mec. telaşlanmak.
Detaylı Açıklama
Alev almak deyimi, gerçek anlamında bir şeyin tutuşup yanmaya başlamasını anlatırken, mecaz anlamda bir kişinin veya ortamın aniden coşması, öfkelenmesi, heyecanlanması ya da telaşa kapılması için de kullanılır. Bu çok katmanlı yapı, ateşin yayılma hızını duyguların anı yükselişiyle ilişkilendirir. Bir tartışmanın birden büyümesi, bir kalabalığın coşkulanması, birinin hızla öfkelenmesi ya da paniğin aniden yayılması “alev almak” sözüyle etkili biçimde anlatılabilir. Deyim, durağanlıktan bir anda yüksek enerjiye geçişi gösterir. Günlük dilde duygusal patlamalar, toplumsal heyecan, kızgınlık ve telaş anlarında çok işlevlidir. Söz, yükselişin yumuşak değil anı ve sarsıcı olduğunu hissettirir. Ateşin doğasındaki hız ve yayılma etkisi, bu deyimin mecaz gücünü besler. Hem somut hem duygusal hareketlilik için kullanılan güçlü ve çok yönlü bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Bir sözle ortalık bir anda alev aldı.
- Kuru odunlar sobada çabucak alev aldı, oda ısınmaya başladı.
- Tartışma öyle bir alev aldı ki sakinleştirmek için araya girmek zorunda kaldım.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü gerçek anlamda yanmayı anlatırken, mecazda coşku, öfke, heyecan ve panik gibi birbirine yakın ama farklı yükselişleri de ifade edebilir.
Ortak nokta, düşük yoğunluktan bir anda yüksek yoğunluğa çıkma ve bu artışın hızla hissedilmesidir. Alev almak deyimi, gerçek anlamında bir şeyin tutuşup yanmaya başlamasını anlatırken, mecaz anlamda bir kişinin veya ortamın aniden coşması, öfkelenmesi, heyecanlanması ya da telaşa kapılması için de kullanılır.
Tartışmalar, kalabalık tepkileri, heyecanlı anlar, panik durumları ve gerçekten yangın başlayan olaylarda sık duyulur. Günlük dilde duygusal patlamalar, toplumsal heyecan, kızgınlık ve telaş anlarında çok işlevlidir.