Anlamı
kişi, yararlanmaya alıştığı şeyden yoksun kalmak istemez.
Detaylı Açıklama
Alışmış kursak bulamacını ister atasözü, insanın alıştığı rahatlığı, düzeni, nimeti ya da faydayı kolay kolay bırakmak istemeyeceğini anlatır. Buradaki kursak, bedenin alışkanlık geliştiren tarafını; bulamaç ise sürdürülmek istenen tanıdık ve yerleşmiş imkânı temsil eder. Atasözü, insan doğasının alıştığı konforu, menfaati ya da düzeni aramaya devam ettiğini söyler. Bu yüzden yalnız maddi şeyler için değil, huylar, yaşam tarzı, ilişkiler ve kolaylıklar için de kullanılabilir. İnsan bir şeyden yararlanmaya alıştığında, ondan mahrum kalmak istemez. Bu durum bazen anlaşılır bir ihtiyaç, bazen de eleştirilen bir konfor bağımlılığı olabilir. Halk bilgeliği içinde alışkanlık, çok güçlü bir bağ olarak görülür. Bu atasözü de o bağın nasıl beklenti ürettiğini açıkça gösterir. Eski rahatlık geri istenir, eski kolaylık özlenir. Türkçede insanın alıştığı şeye duyduğu süreklilik arzusunu çok canlı, günlük ve etkili bir biçimde anlatan önemli atasözlerinden biridir.
Örnek Cümleler
- Yardım kesilince en çok o söylendi; alışmış kursak bulamacını ister.
- Ücretsiz kahve kalkınca herkes şikâyet etmeye başladı; alışmış kursak bulamacını ister.
- Eskiden her gün uğrardı, düzen bozulunca darıldı; alışmış kursak bulamacını ister.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Kursak mideyi, bulamaç ise un ve suyla pişirilen sade, sulu bir yemeği karşılar. İkisi de mütevazı sözcüklerdir; bu yalın örnek, beklentinin büyüklüğünü değil, alışılana duyulan isteği öne çıkarır.
Söylenmez. Bir kolaylık, bir imkân, bir düzen ya da bir yardım da bulamacın yerine geçebilir. Ortak yan, kişinin yararlanmaya alıştığı şeyden yoksun kalmak istememesidir. Kalıp bunu bildirir.
Bağlama göre değişir. Kimi cümlede haklı bir beklentiyi tarif eder, kimi cümlede konfora alışmış kişiye sitem olarak söylenir. Kalıbın kendisi bir hüküm taşımaz; hükmü söyleyen verir.