Anlamı
1) şaşma veya can sıkıntısı anlatan bir ünlem:
'Allah Allah! Köşedeki cılız erik ağacı böyle nasıl çiçeklenivermiş.' -A. İlhan. 2) Türk askerinin hücum narası:
'Misilsiz Mehmetçiğin süngüsü ucunda Allah Allah diye bir ses ihtizaz eder.' -N. F. Kısakürek.
Detaylı Açıklama
Allah Allah sözü, bağlama göre şaşkınlık, hayret, can sıkıntısı, beklenmedik bir durum karşısında tepki verme veya tarihsel olarak askerî hücum narası anlamlarında kullanılan çok yönlü bir ifadedir. Günlük konuşmada en yaygın kullanım, kişinin garipsediği ya da inanmakta zorlandığı bir durum karşısında şaşkınlığını belirtmesidir. Bazen de hafif sitem, sabırsızlık veya anlam verememe tonu taşır. Tarihsel ve kültürel bağlamda ise savaş narası olarak coşku ve manevi güç çağrışımı oluşturur. Bu çok anlamlı yapı, ifadenin tonuna ve bağlama göre değişir. Söz, Türkçede ünlemlerin duygu yoğunluğunu nasıl taşıdığını güzel gösteren örneklerden biridir. Kimi zaman tek başına bir cümle yerine geçer ve uzun açıklama yapmadan şaşırma duygusunu aktarır. Gündelik dilde doğal, canlı ve ani bir tepki ifadesidir. Kültürel hafızada hem gündelik şaşkınlığı hem de tarihsel coşkuyu taşıyan güçlü bir ünlem niteliğindedir.
Örnek Cümleler
- Allah Allah! Kapıyı kilitlediğime yemin edebilirim, nasıl açık kalmış acaba?
- Allah Allah, bu kadar yolu gelip de kapıdan dönmek olur mu?
- Süngü takıp Allah Allah sesleriyle siperlerden ileriye doğru hep birlikte atıldılar.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Günlük kullanımda şaşkınlık ve can sıkıntısı taşır; beklenmedik bir durumla karşılaşan kişi bunu söyler. Bunun yanında sözün tarihî bir kullanımı da vardır: Türk askerinin hücum narası olarak söylenmiştir.
Tekrar, ünlemin gücünü artırır. Türkçede ikilemeler çoğu zaman bu vurgu işini görür; iki kez söylenen ad, şaşkınlığı tek söyleyişten daha belirgin kılar. Hücum narasında ise tekrar, sesin topluca ve ritimle yükselmesini sağlar.
Geçer. Uzun bir açıklama yapmadan yalnız bu söz söylenir ve karşıdaki durumu anlar. Ünlemin bütün yükü tonlamayla taşınır; sözcükler aynı kalsa da anlam ona göre değişir.