Anlamı
1) şaşma veya can sıkıntısı anlatan bir ünlem:
'Allah Allah! Köşedeki cılız erik ağacı böyle nasıl çiçeklenivermiş.' -A. İlhan. 2) Türk askerinin hücum narası:
'Misilsiz Mehmetçiğin süngüsü ucunda Allah Allah diye bir ses ihtizaz eder.' -N. F. Kısakürek.
Detaylı Açıklama
Allah Allah sözü, bağlama göre şaşkınlık, hayret, çan sıkıntısı, beklenmedik bir durum karşısında tepki verme veya tarihsel olarak askerî hücum narası anlamlarında kullanılan çok yönlü bir ifadedir. Günlük konuşmada en yaygın kullanım, kişinin garipsediği ya da inanmakta zorlandığı bir durum karşısında şaşkınlığını belirtmesidir. Bazen de hafif sitem, sabırsızlık veya anlam verememe tonu taşır. Tarihsel ve kültürel bağlamda işe savaş narası olarak coşku ve manevî güç çağrışımı oluşturur. Bu çok anlamlı yapı, ifadenin tonuna ve bağlama göre değişir. Söz, Türkçede ünlemlerin duygu yoğunluğunu nasıl taşıdığını güzel gösteren örneklerden biridir. Kimi zaman tek başına bir cümle yerine geçer ve uzun açıklama yapmadan şaşırma duygusunu aktarır. Gündelik dilde doğal, canlı ve anı bir tepki ifadesidir. Kültürel hafızada hem gündelik şaşkınlığı hem de tarihsel coşkuyu taşıyan güçlü bir ünlem niteliğindedir.
Örnek Cümleler
- Allah Allah, bu kadar kısa surede nasıl oldu bu?
- Allah Allah! Bu kadar erken nasıl geldiniz, sizi bekliyorduk.
- Allah Allah, dün burada bıraktım anahtarı, nereye gitti acaba?
Kökeni ve Hikayesi
Dini hitabın gündelik ünlemleşmesi ve askerî-tarihî kullanımın kültürel hafızada birleşmesiyle yerleşmiş çok anlamlı bir ifadedir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
En yaygın olarak şaşkınlık, hayret ve beklenmedik bir duruma anlık tepki verme duygusu için kullanılır.
Çünkü tonuna ve bağlamına göre şaşma, sitem, çan sıkıntısı veya tarihsel olarak coşkulu bir savaş narası anlamı kazanabilir.
Tek başına bile güçlü bir tepki üretmesi, uzun açıklamaya gerek kalmadan duyguyu hızla dışa vurabilmesidir.