Anlamı
yapılan bir iş için sorulan 'ne dersin?' sorusuna karşı 'söyleyecek başka söz bulamıyorum' anlamında kullanılan bir söz.
Detaylı Açıklama
Allah derim sözü, bir iş, olay ya da durum karşısında insanın şaşkınlık, hayret, bezginlik veya söz bulamama halini ifade etmek için kullandığı kısa ama etkili bir kalıptır. Bu ifade doğrudan bir açıklama yapmaz; tam tersine anlatanın yaşadığı duygunun büyüklüğünü ve kelimelerin yetersiz kaldığını gösterir. Kimi zaman beklenmedik bir davranış karşısında, kimi zaman da olup bitene anlam veremediğimizde söylenir. İçinde hafif bir çaresizlik, kabulleniş ve susarak tepki verme hali vardır. Bu yüzden yalnızca dini bir gönderme olarak değil, duygusal yoğunluğu taşıyan yerleşik bir söz olarak değerlendirilmelidir. Halk dilinde özellikle uzun uzun konuşmak istemeyen, gördüğü şeyi tek cümleyle yorumlayıp bırakmak isteyen kişilerin ağzında sık duyulur. Bazen sitem, bazen hayret, bazen de “bundan ötesi söylenmez” duygusu taşır. Gücü, ayrıntılı açıklama yapmadan ruh halini doğrudan yansıtmasından gelir. Söylenen olaydan çok, o olaya verilen içten tepki öne çıkar.
Örnek Cümleler
- Bunca olanı görünce ben artık Allah derim.
- Adamın yaptıklarını duyunca herkes sadece Allah derim diyebildi.
- Bu kadar ihmale başka ne denir, vallahi Allah derim.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Şaşkınlık, bezginlik, hayret ya da yorum yapacak söz bulamama halinde kullanılır. Halk dilinde özellikle uzun uzun konuşmak istemeyen, gördüğü şeyi tek cümleyle yorumlayıp bırakmak isteyen kişilerin ağzında sık duyulur.
Sitem, kabulleniş, hayret ve bazen de çaresizlik duygusu birlikte hissedilebilir. İçinde hafif bir çaresizlik, kabulleniş ve susarak tepki verme hali vardır.
Çünkü uzun açıklamalar yapmadan, olup bitenin kişide bıraktığı duygusal tepkiyi tek kalıpla yansıtır. Allah derim sözü, bir iş, olay ya da durum karşısında insanın şaşkınlık, hayret, bezginlik veya söz bulamama halini ifade etmek için kullandığı kısa ama etkili bir kalıptır.