Anlamı
kıyasıya dövmek, çok hırpalamak.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir kişiyi acımadan, ölçüsüz biçimde dövmek, hırpalamak veya çok ağır şekilde örselemek anlamında kullanılır. İfade, şiddetin sertliğini halk dilinin çarpıcı söyleyişiyle verir. Günlük hayatta gerçek kavga, sert dayak veya mecazen birini çok ağır biçimde yıpratmak için kullanılabilir. Deyimin içinde sert ve kaba bir ton vardır; bu nedenle daha çok halk arasında, öfkenin veya şiddetin yoğunluğunu anlatmak için tercih edilir. Buradaki vurgu, karşı tarafa en küçük bir merhamet bile gösterilmemiş olmasıdır. İnsan birini kötü biçimde hırpaladığında, onu sanki hiç acımamış gibi anlatmak için bu söz kullanılır. Şiddetin ölçüsüzlüğünü ifade eden, sert ve sarsıcı bir halk deyimi olarak yerleşmiştir. Özellikle fiziksel kavgaları veya ağır tartışmaları anlatan kişiler tarafından durumun ciddiyetini vurgulamak için kullanılır.
Örnek Cümleler
- Kavgada adamı Allah yarattı demeden dövmüşler, sonunda hastanelik etmişler resmen.
- Çocuğa Allah yarattı dememişler, araya giren mahalleli onları zor ayırmış.
- Allah yarattı demeden öyle bir vurdular ki adamı yerden kaldıramadılar.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kıyasıya dövmeyi, çok hırpalamayı anlatır. Vuran kişi hiçbir ölçü gözetmemiştir; kalıp bu ölçüsüzlüğü doğrudan bildirir. Sıradan bir kavga ya da itiş kakış bu sözle anlatılmaz; şiddetin ağır olması gerekir.
Karşısındakinin de Allah'ın yarattığı bir can olduğunu hiç düşünmemeyi anlatır. Bu düşünce akla gelmeyince merhamet de kalkar; kalıp şiddetin ölçüsüzlüğünü bu yoklukla bildirir. Olumsuz kuruluş da bunu vurgular.
Söylenir. Ortak yan, hiçbir ölçü gözetilmemiş olmasıdır; asıl kullanımı yine fiziksel dayaktır. Mecaza taşındığında kalıp sertliğini korur, bu yüzden hafif bir tartışma için kurulmaz; söyleyen kişi de olayın ağırlığını bildirmek ister.