Anlamı
kader.
Detaylı Açıklama
Bu söz, kaderi, alın yazısını ve insan iradesinin ötesinde gerçekleştiğine inanılan olayları anlatmak için kullanılır. Günlük dilde 'takdir', 'kaçınılmaz olan' ya da 'nasip' anlamına yakın bir kullanımı vardır. Özellikle ölüm, evlilik, ayrılık, önemli dönemeçler ve kontrol dışı görülen hayat olaylarında söylenir. İfade, olanı açıklamak kadar kabullenmeye de hizmet eder. İnsan bazı sonuçları ne kadar çabalasa da bütünüyle yönetemediğini düşündüğünde bu söze başvurur. Bu nedenle söz, hem dini hem kaderci bir teselli taşır. Olanın yalnızca insan planıyla değil, daha büyük bir takdirle bağlantılı olduğu hissini güçlendirir. Günlük dilde kısa ama ağır anlamlı bir ifadedir. Özellikle evlilik, ölüm ve kader konuşmalarında sıkça duyulan, Türk kültürünün temel inanç ifadelerinden biridir.
Örnek Cümleler
- Böyle olması Allah'ın emri, bizim elimizden başka ne gelir ki?
- Daha genç yaşta gitti; Allah'ın emri deyip teselli bulmaya çalıştılar.
- Kızı uzak bir şehre gelin gidiyordu; Allah'ın emri, kısmet buymuş, ne yapalım.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kaderi karşılar. Olan şey açıklanırken aynı zamanda kabullenilmiş de olur; kalıbın teselli yönü buradan doğar. Emir sözcüğü tartışmaya kapalı bir buyruk bildirir, itiraz da böylece anlamsızlaşır; kalıp bu yüzden kapatıcıdır.
Hem kişinin kendine hem başkasına söylenir. Acı bir haber alan kişi kendi içini bu sözle yatıştırır; taziyeye gelen de yakınını teselli ederken aynı sözü kurar. İki durumda da olan kadere bağlanır.
Saymaz. Söz olan bitene bir ad koyar; yapılacak olanı belirlemez. Kişi elinden geleni yaptıktan sonra, sonucu bu sözle karşılar. Kalıp çoğu zaman iş olup bittikten sonra söylenir.