Anlamı
can yakıcı, insafsız, acımasız.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, can yakıcı, insafsız, acımasız ve hiçbir vicdan sınırı gözetmeden davranan kişiler için kullanılır. Buradaki vurgu, kötülükten alıkoyacak en temel korku ve iç denetimin bile kişide bulunmadığı düşüncesidir. Günlük hayatta sert, merhametsiz, zalimce davranan, başkasının acısını umursamayan kişiler için söylenir. Deyim, ahlaki bir ölçüye göre çok ağır bir eleştiridir. İnsan bazen öyle bir kötülükle karşılaşır ki, bunu sıradan kabalıkla açıklamak yetmez; işte o noktada bu ifade devreye girer. Vicdansızlığın ve sınır tanımazlığın dildeki keskin karşılıklarından biridir. Kötülüğü yalnızca fiil olarak değil, karakter meselesi olarak görür. Bu yüzden duygu yükü yüksek, ağır ve yargılayıcı bir deyimdir. Özellikle vicdansız ve insafsız davranışlar karşısında toplumsal tepkiyi dile getirmek için tercih edilen ağır bir ifadedir.
Örnek Cümleler
- Allah'tan korkmaz bir adamdı, yetimin hakkını yemekten bile hiç çekinmedi.
- Bu Allah'tan korkmaz insanlar yaşlı kadını gece yarısı sokakta bıraktı.
- Allah'tan korkmaz biri olmasa, hasta adamın ilacını satıp parasını cebine atmaya kalkışmazdı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Can yakıcı, insafsız ve acımasız olmayı bildirir. Kişiyi kötülükten alıkoyacak bir iç sınır yoktur; söz bu sınırsızlığı en ağır biçimde adlandırır; kalıbın yükü de oradadır.
Anlatmaz. Kalıptaki korkmaz sözcüğü kişinin inanç durumunu değil, vicdan sınırının yokluğunu bildirir. İnancı sorgulanmaz, yalnızca acımasızlığı adlandırılır. Bu ayrım önemlidir; söz bir inanç yargısı değildir.
Başkasının acısını umursamadan can yakan kişiler anılır: yetimin hakkını yiyen, yaşlıyı gece yarısı sokakta bırakan, hastanın ilacını satıp parasını cebine atan. Söz bu kişileri tek bir özellikte, merhametin yokluğunda birleştirir.