Anlamı
kaynakları eski ve bol olan kuruluşlar sağlam ve verimli olur.
Detaylı Açıklama
Alt değirmen güçlü akar atasözü, kökü eskiye dayanan, kaynağı bol olan ya da temeli sağlam kurulan yapıların daha verimli, dayanıklı ve güçlü işleyeceğini anlatır. Benzetmedeki değirmen işleyen düzeni anlatır; sözün söylediği ise bu düzeni çeviren kaynağın eski ve bol olmasıdır. Atasözü, dışarıdan görünen başarıdan çok, o başarının altındaki sağlam birikime dikkat çeker. Bir kurum, aile, düzen ya da işletme ancak köklü kaynakları varsa uzun vadede güçlü akabilir. Bu söz, günübirlik parlamalardan farklı olarak kalıcılık ve altyapı fikrini öne çıkarır. İnsanlar bazen yalnız görünen sonuca bakar; oysa asıl gücü veren, arkadaki köklü ve bol birikimdir. Halk bilgeliğinde bolluk, kök ve süreklilik çok değerlidir; sağlam kaynak düzenli akış doğurur. Türkçede verimlilik, köklülük ve kaynak zenginliği arasındaki ilişkiyi ekonomik ama güçlü bir benzetmeyle anlatan dikkat çekici atasözlerinden biridir.
Örnek Cümleler
- Yüz yıllık firma krizi hiç sarsılmadan atlattı; alt değirmen güçlü akar.
- Köklü vakıf bağışlar azaldığı yıl da burslarını kesmedi; alt değirmen güçlü akar.
- Sermayesi eskiye dayanıyor, o yüzden hâlâ ayakta; alt değirmen güçlü akar.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Değirmen işleyen düzeni, su ise onu çeviren kaynağı karşılar. Kaynak eski ve bol oldukça çark güçlü döner. Benzetme, üretimin hızını ve sürekliliğini doğrudan suyun gücüne bağlar; kuruluşun işleyişi de aynı mantıkla düşünülür.
Kaynakları eski ve bol olan kuruluşlar için söylenir: yüz yıllık bir firma, köklü bir vakıf, sermayesi eskiye dayanan bir ticarethane. Söz bir kişinin tek başına gücünü değil, yapının arkasındaki birikimi anlatır.
Söz yeni olanı kötülemez; yalnız eski ve bol kaynağın güç verdiğini söyler. Karşılaştırma birikim üzerinedir; kuruluş tarihinin kendisi hakkında bir hüküm verilmez, bakılan şey kaynağın büyüklüğüdür.