Anlamı
şerefli, temiz insana hiç kimse leke süremez.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, şerefli ve temiz insana hiç kimsenin leke süremeyeceğini anlatır. Nasıl altın pas tutmazsa, karakteri sağlam insana da iftira ve karalamayla leke sürülemez. Günlük dilde dürüstlüğü, itibarı ve ahlaki temizliği anlatmak için kullanılır. Türkçede sağlam karakterin kalıcı değerini vurgulayan sıcak ve güçlü atasözlerinden biridir. Özellikle iftira, kara çalma ya da dedikodu karşısında kişinin temizliği konuşulurken bu söz söylenir. İnsanın gerçek değerini dış saldırıların belirleyemeyeceği düşüncesini taşır. Bu nedenle hem teselli hem de karaktere olan güveni pekiştirici bir anlam içerir. Sağlam karakterin dışarıdan gelen sözle kirlenmediğini söyler. Kötü niyetli girişimlerin sağlam karakteri lekeleyemeyeceğini anlatan güçlü bir benzetmedir. Söz, karalamanın kişide iz bırakmayacağını baştan söyler.
Örnek Cümleler
- Ne söylerlerse söylesinler adamın adına toz kondurulamadı; altın pas tutmaz.
- Kasabada o dedikodulara kimse kulak asmadı, adam yine baş köşede oturdu; altın pas tutmaz.
- Yıllardır arkasından konuşup duruyorlar, adı yine tertemiz; altın pas tutmaz.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Şerefli ve temiz insan için söylenir; ona kimsenin leke süremeyeceğini bildirir. Karalama girişimi yapılabilir, ama o söz kişinin üstünde tutmaz. Benzetme altının paslanmamasından alınır; iki taraf da aynı dayanıklılığı gösterir.
Paslanmayan maden olduğu için. Demir zamanla kararır, altın kalır; bu fiziksel özellik insana taşınınca temiz karakterin kirlenmemesi anlamına gelir. Benzetmenin dayanağı da bu somut gerçektir.
Biri hakkında asılsız söz çıktığında ağza gelir. Söyleyen kişi o karalamanın tutmayacağını belirtir; kalıp hem savunma hem güven bildirir. Lekelenmek istenen kişinin kendisi de, onu tanıyanlar da bu sözle karşılık verebilir.