Anlamı
bir kimsenin haksız yere kötü tanınmasına yol açmak.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir kimsenin haksız yere kötü tanınmasına yol açmak, ona leke sürmek ve toplum içindeki itibarını zedelemek anlamında kullanılır. Buradaki 'kara', leke, utanç ve kötü ün çağrışımlarını taşır. Birinin alnına kara sürmek, onun adını kirletmek ve insanların gözünde kötü görünmesine sebep olmak demektir. Bu durum bazen iftira ile, bazen asılsız sözlerle, bazen de kişinin haksız biçimde suçlanmasıyla ortaya çıkar. Deyimin gücü, itibar kaybını fiziksel bir kirlenme gibi göstermesindedir. Alın yüzün en açık yeri olduğu için, oraya sürülen kara, utancın ve kötü ünün görünür hâle geldiğini ima eder. Günlük dilde aile şerefi, kişisel namus, güvenilirlik ve toplumsal saygınlık bağlamlarında yoğun biçimde kullanılır. Sözü söyleyen kişi, sadece zarar vermekten değil, adını kirletecek kadar ağır bir haksızlıktan söz ediyordur. Bu yüzden deyim, itibarın haksız biçimde lekelenmesini dramatik ve etkili bir dille ifade eder.
Örnek Cümleler
- Asılsız bir dedikoduyla o adamın alnına kara sürdüler, günahtır doğrusu.
- Mahkeme aklanmasına karar verdi ama alnına kara sürülmüştü bir kere.
- Kimsenin alnına kara sürmeye hakkımız yok, önce işin aslını araştıralım.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Lekeyi, utancı ve kötü ünü simgeler. Kara sözcüğü Türkçede bu çağrışımları taşır; yüz karası, kara çalmak gibi söyleyişlerde de aynı anlam vardır. Sürmek fiili de dışarıdan gelen bir işi bildirir: leke kendiliğinden oluşmaz.
Anılmaz. Kalıbın çekirdeği haksızlıktır; kişi hak etmediği hâlde kötü tanınmıştır. Suçu sabit olan biri için bu söz yerini bulmaz. Ölçü, yapılan suçlamanın yersiz ve dayanaksız olmasıdır.
Kötü tanınmaya yol açan kişi sürmüş olur. Alnına kara sürülen ise haksız yere lekelenen taraftır; deyim onun değil, lekeyi sürenin yaptığını anlatır. Mahkemede aklanan kişinin alnındaki kara, onu sürenlerin eseridir.