Anlamı
yoksul, fakir.
Detaylı Açıklama
Altta yok ustte yok sözü, bir kişinin hiçbir maddi imkânı bulunmadığını, elinde avucunda pek bir şeyi olmadığını anlatır. Buradaki alt ve üst, insanın üzerinde taşıdığı ya da çevresinde bulunabilecek her şeyi simgeler; hem altında hem üstünde yoksa, yoksulluk tam ve çıplak hâliyle görünür demektir. İfade çoğu zaman acıma, küçümseme veya çıplak gerçeklik tonuyla söylenebilir; bağlam bunu belirler. Günlük dilde son derece fakir, imkânsız, eli boş kimseler için kullanılır. Yalnız para değil, genel anlamda mahrumiyet hissi de taşır. Söz, yoksulluğu uzun uzun anlatmadan tek cümlede görünür kılar. İnsanın destekten, eşyadan ve birikimden yoksun hâlini çarpıcı şekilde verir. Maddi yetersizliğin çok belirgin olduğu durumları anlatan kısa, keskin ve halk diline özgü bir ifadedir.
Örnek Cümleler
- Çocuğun altta yok ustte yok, yine de sesini cikarmiyor.
- Depremden sonra altta yok üstte yok kaldılar, her şeylerini kaybettiler.
- İşsiz kalınca altta yok üstte yok bir hâle düştü, devlet yardımına muhtaç oldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kişinin elinde, üzerinde veya çevresinde kayda değer bir maddi imkân bulunmadığını; yanı tam bir yoksunluk hâlini görünür kılar.
Merkezde maddi yoksunluk vardır; ama bununla birlikte genel anlamda desteksizlik ve eli boş kalmışlık da hissedilir.
Bağlama göre acıma, gerçekçi tespit, hafif küçümseme ya da yalın durum bildirimi tonuyla kullanılabilir. Günlük dilde son derece fakir, imkânsız, eli boş kimseler için kullanılır.