Anlamı
önce direnirken zor karşısında boyun eğmek.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, başlangıçta direnirken daha fazla dayanamayarak teslim olmak, boyun eğmek ve karşı tarafın üstünlüğünü kabul etmek anlamında kullanılır. 'Aman' sözü burada merhamet isteme, bağışlanma talep etme ve direnemeyecek hâle gelme çağrışımı taşır. Bir kişi ya da grup önceleri mücadeleyi sürdürür, fakat baskı, güç, zorluk veya yenilgi karşısında sonunda aman dileyerek geri çekilirse 'amana gelmek' denir. Deyim daha çok çatışma, baskı, kavga, güç mücadelesi ve sıkışma durumlarında kullanılır. İçinde hem çaresizlik hem kabulleniş vardır. Sözün etkisi, dirençten teslimiyete geçişi kısa ve çarpıcı biçimde göstermesindedir. Bazen gerçek bir mücadelede, bazen de mecazen pazarlıkta, tartışmada, zorluk karşısında veya inatlaşmanın sonunda kullanılabilir. Kişinin artık sürdüremediği direnişi bırakıp üstün tarafa razı olmasını anlatır. Böylece güç dengesinin değiştiği ve iradenin çözülmeye başladığı an, halk dilinde çok net bir ifadeyle görünür olur.
Örnek Cümleler
- Günlerce direndi ama sonunda amana geldi, teklifi kabul etmek zorunda kaldı.
- Kuşatma uzayınca içeridekiler amana geldi, sonunda kaleyi kendi elleriyle teslim ettiler.
- İnatlaştı durdu, borçlar birikince amana geldi ve masaya oturmayı kabul etti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Önce direnirken zor karşısında boyun eğmeyi anlatır. Kişi mücadeleyi bir süre sürdürür, sonra dayanamaz ve karşı tarafın üstünlüğünü kabul eder; kalıp bu geçişi kısa bir sözle gösterir.
Şarttır. Kalıbın çekirdeği önce direnip sonra boyun eğmektir; baştan teslim olan kişi için bu söz yerini bulmaz. Önce gelen direnç, sözün anlamını kuran vazgeçilmez yarısıdır.
Bir rakipten, bir kuşatmadan, bir alacaklıdan ya da biriken borçlardan gelebilir; kalıp zorun kaynağını sınırlamaz. Ortak yan, direnenin sonunda o zor karşısında boyun eğmesidir; kendi isteğiyle vazgeçen kişi için söylenmez.