Deyim

Dize Gelmek Ne Demek?

Anlamı

baş eğmek, boyun eğmek.

Detaylı Açıklama

Dize gelmek, baş eğmek ve boyun eğmek anlamlarını taşır. Eğilen taraf karşısındaki gücü kabul eder, ona uyar. Sözlük boyun eğmenin sebebini söylemez; bir baskı, bir yenilgi, bir yorgunluk ya da bir çaresizlik olabilir. Kalıbın öznesi boyun eğen taraftır; boyun eğdiren taraf karşısında sözüyle eklenebilir: annesinin tavrı karşısında dize gelmek. Özne bir çocuk, bir kiracı, bir çete ya da bir ülke olabilir. Kalıp sonunda, en sonunda gibi sözlerle birlikte kurulabilir. Olumsuz biçimi direnişin sürdüğünü anlatır: dize gelmedi. Boyun eğiş tek bir konuda da olabilir, bütünüyle de; sözlük bunu ayırmaz. Boyun eğişin ardından gelenleri cümlenin devamı anlatır: anlaşmayı imzaladı, haracı ödedi. Kalıp bir ev içindeki çekişmede, bir kira davasında ya da bir savaş anlatısında geçebilir.

Örnek Cümleler

  1. Ev sahibinin zam isteğine aylarca itiraz eden kiracı, mahkeme kararının ardından dize geldi.
  2. Gece yarısına kadar uyumamakta direnen ikizler, annelerinin kararlı tavrı karşısında dize gelip yataklarına girdi.
  3. Haraç vermeyen esnafa saldıran çete, polis baskınlarının ardından dize geldi ve mahalleden çekildi.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Amana gelmek, önce direnirken zor karşısında boyun eğmektir. Dize gelmenin tanımında ise önceki direnç ve zor yer almaz. Amana gelmek bir sürecin sonunu, dize gelmek eğilişin kendisini anlatır.

Pes demek, karşısındakinin kendisinden daha üstün olduğunu kabul etmek, boyun eğmektir. Dize gelmek de boyun eğmeyi anlatır, ama üstünlüğü kabul etmekten söz etmez. Pes demekte bir kabul, dize gelmekte ise bir eğilme öne çıkar.

Atasözü, herkesin zorbalığa boyun eğmediğini, buna karşı gelecekler de çıkacağını söyler. Dize gelmek bunun öbür yüzüdür: taraf sonunda karşısındaki güce uyar. Atasözü dize gelmeyenleri anlatır, deyim ise dize gelen tarafı adlandırır.