Anlamı
tiy. tuluat tiyatrosunda komiğe nükte yapma kolaylığı vermek.
Detaylı Açıklama
Bu ifade, tuluat tiyatrosunda komiğe nükte yapma, lafı açma veya bir espriyi kurabilmesi için gerekli ipucunu sağlamak anlamında kullanılır. Buradaki anahtar, gerçek bir nesneden çok sahnedeki akışı açan söz, işaret veya fırsat demektir. Tuluat geleneğinde doğaçlama büyük önem taşıdığı için oyuncunun parlayabilmesi, sözü çevirebilmesi ve mizahı büyütebilmesi adına ona uygun bir geçit açılması gerekir. İşte buna anahtar vermek denir. Deyim, sanat dünyasında doğmuş olsa da mecazen birine konuşma fırsatı açmak, konuyu ona uygun yere getirmek ya da bir espri zemini hazırlamak için de kullanılabilir. Sözün güzelliği, mizahın bazen tek başına değil, doğru destekle açıldığı fikrini taşımasındadır. Burada yardımcı olan kişi görünürde geride kalabilir ama sahne akışını o kolaylaştırır. Böylece yaratıcı çıkışa imkân tanıyan hazırlayıcı rol, halk dilinde 'anahtar' mecazıyla çok hoş bir şekilde karşılanmış olur.
Örnek Cümleler
- Bir baktık ki çoktan anahtar vermiş.
- Patronun dediklerini duyunca anahtar verdi.
- O kadar zorlandı ki sonunda anahtar verdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir oyuncuya ya da konuşana söz açma, nükte yapma ve akışı sürdürme fırsatı sağlar. Tuluat geleneğinde doğaçlama büyük önem taşıdığı için oyuncunun parlayabilmesi, sözü çevirebilmesi ve mizahı büyütebilmesi adına ona uygun bir geçit açılması gerekir.
Asıl kökü tiyatrodadır ama mecazen birine uygun fırsat veya söz kapısı açmak için de kullanılabilir.
Çünkü anahtar nasıl kapıyı açarsa, burada da doğru ipucu mizahın ve sözün kapısını açar. İşte buna anahtar vermek denir.