Anlamı
1) çok tembel, üşengeç; 2) canından bezmiş.
Detaylı Açıklama
Bu söz, bir kimsenin ya aşırı tembel ve bezgin durumda bulunduğunu ya da yaşadığı sıkıntılar yüzünden hayattan iyice usanmış göründüğünü anlatır. Kullanıma göre iki yönlü bir anlam taşır. Bir yanda yerinden kalkmaya, çaba göstermeye yanaşmayan, sürekli üşenen, bitkin tipler için söylenir. Öte yanda büyük dertler, baskılar veya eziyetler yüzünden yaşama sevincini kaybetmiş kişiler için de kullanılabilir. Bu yüzden bağlam, sözün hangi anlamda söylendiğini belirler. İçindeki abartı, kişinin ruh hâlindeki ağır isteksizliği çarpıcı biçimde ortaya koyar. Gündelik dilde hem sitem hem acıma hem de eleştiri barındırabilir. Birinin içine düştüğü halsizliği ya da bıkkınlığı tek cümlede görünür kılan güçlü bir kalıptır. Ağır ama etkili bir ifadedir.
Örnek Cümleler
- Sabah kalk deseler anasından doğduğuna bin pişman bir hâli var.
- Bu kadar iş yükünden sonra çocuk anasından doğduğuna bin pişman olmuş.
- Ne söylesen oflayıp pufluyor, anasından doğduğuna bin pişman gibi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Aşırı bezginlik, üşengeçlik, bitkinlik ya da çekilen sıkıntıdan dolayı hayattan usanmışlık hâlini anlatır. Bu yüzden bağlam, sözün hangi anlamda söylendiğini belirler.
Çünkü bazı bağlamlarda tembelliği, bazı bağlamlarda işe eziyet ve bıkkınlık sonucu oluşan tükenmişliği anlatır. Kullanıma göre iki yönlü bir anlam taşır.
Kişinin isteksizliğini ya da yaşadığı sıkıntının ağırlığını daha çarpıcı ve akılda kalıcı biçimde gösterir. Bir yanda yerinden kalkmaya, çaba göstermeye yanaşmayan, sürekli üşenen, bitkin tipler için söylenir.