Anlamı
çok eziyet görmek, çok üzülmek, bezdirilmek.
Detaylı Açıklama
Anasından doğduğuna pişman olmak deyimi, çok eziyet görmek, çok üzülmek, bezdirilmek anlamında kullanılır. Deyimin öznesi sıkıntıyı çeken kişidir; başkasının baskısı, ağır bir iş yükü ya da üst üste gelen dertler onu bu hâle getirir. Kalıp abartılıdır: kişi doğmuş olmaktan pişmanlık duyacak kadar bunalmıştır. İş yerinde azarlanıp duran, borç yüzünden peşi bırakılmayan, ağır şartlarda çalıştırılan ya da hastalıkla boğuşan kimseler için söylenir. Söz yalnız yorgunluğu değil, dayanma gücünün tükendiğini bildirir. Karşısında eziyeti veren bir kişi, bir düzen ya da bir iş bulunur; sözün ağırlığı bu kaynağın kişiyi ne hâle getirdiğinden gelir. Deyim o anda yaşanan bir bunalmayı da, geride kalmış bir sıkıntıyı da aynı güçle anlatabilir.
Örnek Cümleler
- Yeni müdür öyle yüklendi ki bütün ekip anasından doğduğuna pişman oldu.
- Alacaklılar her sabah kapıya dayanınca adamcağız resmen anasından doğduğuna pişman oldu.
- Askerde çavuş peşini bir gün olsun bırakmadı, çocuk anasından doğduğuna pişman oldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Sıkıntıyı çeken kişi yaşar ve cümlenin öznesi odur. Eziyeti veren taraf ayrıca anılabilir: müdürün baskısı, alacaklıların ısrarı ya da ağır bir iş. Kalıp, bu baskının kişiyi getirdiği hâli anlatır.
Kişiyi dayanamaz duruma getiren bir sıkıntı anlatılır. Sıkıntının kaynağı bir insan da olabilir, bir hastalık ya da borç da; ölçü, kişinin artık bezmiş olmasıdır. Olmak fiili bu bezginlik hâline gelişi bildirir.
İkisi aynı sözlerden kurulur ama aynı şeyi anlatmaz. Bin pişman söyleyişinin iki anlamı vardır: çok tembel kimse ve canından bezmiş kimse. Pişman olmak ise çok eziyet görmeyi, bezdirilmeyi anlatır; yalnız bezginlik anlamıyla ötekine yaklaşır.