Anlamı
Allah aşkına, çocuklarının başı için vb. sözlerle karşısındakini bir şeye zorlamak.
Detaylı Açıklama
Ant vermek deyimi, Allah aşkına, çocuklarının başı için ve benzeri sözlerle karşısındakini bir şeye zorlamak anlamında kullanılır. Kalıbın öznesi zorlayan taraftır; kutsal sayılan bir değeri araya koyarak karşısındakinin hayır demesini güçleştirir. Sıradan bir rica değildir: istek, reddedilmesi vebal sayılacak bir çerçeveye oturtulur. Deyim bir sırrı söyletmek, bir işten vazgeçirmek ya da bir yardımı kabul ettirmek istenen durumlarda geçer. Kalıp, karşı tarafı kutsal saydığı bir şey üzerine bağlamayı bildirir. İçinde çaresizlik de bulunabilir; kişi başka yolu kalmadığı için bu ağır çağrıya başvurur. Karşı taraf içinse seçim alanı iyice daralmış olur; bu yüzden kalıp çoğunlukla bir istekten çok baskı gibi duyulur ve reddedene ağır gelir.
Örnek Cümleler
- Kadın, oğlunun başı için ant verip komşusundan olan biteni anlatmasını istedi.
- Allah aşkına diye ant verdi, adam da mecburen kefil olmayı kabul etti.
- Bana öyle ant verme, bu işe karışmayacağımı sana ta baştan söyledim.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Andı veren taraftır; kalıpta özne odur. Zorlanan kişi cümlede tümleç olarak durur: kadın komşusuna ant verir. Baskı hep andı verenden gelir; karşıdaki kişi yalnız bu baskıya cevap verir.
Ricayı geri çevirmek mümkündür, bunu çevirmek ise vebal sayılır. Fark seçme alanındadır. Ricada sorumluluk isteyende kalır; burada ise reddeden kişinin üstüne yüklenmiş olur. Yük yer değiştirir, baskı da oradan doğar.
Kolay kolay geri çeviremez; araya konan ad ona ağır gelir. Yine de kişi isteği reddedebilir: bana öyle ant verme diyerek baskıyı üstünden atmaya çalışır. Karar yine onundur.