Anlamı
bir suç sebebiyle rütbesi indirilmek veya askerlikten atılmak.
Detaylı Açıklama
Apoletleri sökülmek deyimi, bir suç sebebiyle rütbesi indirilmek veya askerlikten atılmak anlamında kullanılır. Apolet, üniformanın omzunda taşınan ve rütbeyi gösteren işarettir; sökülmesi, kişinin taşıdığı rütbenin ve yetkinin elinden alındığını görünür biçimde anlatır. Kalıp askerlik diline aittir ve orada yerleşik bir ceza sahnesini anlatır. Deyimin öznesi cezayı alan kişidir. Mahkeme kararı, disiplin soruşturması ve ağır bir kusurun ardından gelen ceza anlatılırken geçer. Rütbe indirme ile ordudan çıkarma ayrı cezalardır; deyim ikisini de kapsar. Kalıp edilgen çatıyla kurulur; bu yüzden cümlede kararı verenden çok cezayı alan kişi öne çıkar. Sökülen şey gözle görülen bir işaret olduğu için ceza da somut bir görüntüyle anlatılmış olur.
Örnek Cümleler
- Uzun süren disiplin soruşturmasının sonunda subayın apoletleri söküldü ve ordudan çıkarıldı.
- Sınırdaki olaydan sonra iki rütbelinin apoletleri söküldü, dosya da mahkemeye gitti.
- Bir yanlış emir yüzünden apoletleri sökülen adam yıllarca o günü anlattı.
Kökeni ve Hikayesi
Apolet sözü Türkçeye Fransızcadan geçmiştir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir suç sebebiyle rütbenin indirilmesini veya askerlikten atılmayı bildirir. Omuzdaki işaretin sökülmesi, rütbenin kaybını görünür kılar; söz bu yüzden ağır bir cezayı somut bir sahneyle anlatır. Ceza kişinin omzundan okunur hâle gelir.
Askerî mahkeme ya da yetkili bir disiplin makamı gibi bir merci verir; kalıp bunu anmaz. Sökülen apolet, subayın ya da rütbeli bir askerin omzundaki işarettir; karar veren gerekirse ayrıca söylenir: mahkeme kararıyla apoletleri söküldü.
Kalıbın anlamı askerlik düzenine bağlıdır; rütbe ve apolet ancak orada vardır. Başka bir görevden uzaklaştırma anlatılırken kullanılırsa bu bir benzetme olur ve söze abartı katar. Asıl kullanımı ordudadır.