Anlamı
işinden çıkarmak, işinden atmak.
Detaylı Açıklama
Ekmeğinden etmek deyimi, bir kimseyi işinden çıkararak veya çalıştığı alanı elinden alarak geçiminden mahrum bırakmak anlamında kullanılır. Buradaki ekmek doğrudan rızık, geçim ve alın teri demektir. Bu yüzden deyim yalnız iş kaybını değil, insanın hayatını sürdürme imkânına vurulan darbeyi de hissettirir. Günlük dilde patron çalışan ilişkilerinde, rakiplerin haksız müdahalesinde ya da birinin başkasının işine engel oluşunda yer bulur. İçinde çoğu zaman sert eleştiri ve mağduriyet vardır. Kısacası ekmeğinden etmek, birinin geçim kapısını kapatmaktır. Hayat düzenini sarsar. Gelecek kaygısını büyütür. Rızka dokunmanın ağırlığını görünür kılar. Haksızlığı sertleştirir. Söz bu yüzden sadece ekonomik zarar değil, insanın düzenine ve ailesine kadar uzanan bir sarsıntıyı da akla getirir. Faili açıkça işaret ettiği için tonu daha hesap sorucu duyulur.
Örnek Cümleler
- Sırf kendi adamını alacak diye yılların ustasını ekmeğinden etti sonunda.
- Kimsenin ekmeğiyle oynama, insanı ekmeğinden ettiler mi telafisi çok zordur.
- Haksız iftira yüzünden onu ekmeğinden ettiler, herkes tepki gösterdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü ekmek burada maaş değil, doğrudan geçim kaynağıdır. Bu yüzden söz, yapılan hareketin ekonomik ve insani ağırlığını birlikte duyurur. İş kaybı yalnız gelir azalması değil, yaşam düzenine vurulan ağır bir darbe gibi hissedilir.
Ekmeğinden olmak kişinin işini kaybetmesini anlatır; ekmeğinden etmek ise bu kaybın failini de görünür kılar. Biri sonuç, öteki yaptıran taraftır. Bu yüzden ikinci deyimde mağduriyet kadar suçlama ve sorumluluk tonu da belirginleşir.
Ekmeğinden etmek, başkasının rızkına doğrudan zarar vermenin fiilidir. O atasözü ise bu fiilin bir gün dönüp failin kendi geçimini de vuracağını ahlakî hüküm olarak bildirir.