Anlamı
iyiyi amaçlayanlar iyiye, kötüyü amaçlayanlar ise kötüye ulaşırlar.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, insanın neyin peşine düşerse sonunda ona ulaşacağını; iyi niyetle arayanın iyiyi, kötü niyetle arayanın da kötüyü bulacağını anlatır. Arayış burada sadece fiziksel arama değil, yönelim ve niyet anlamı taşır. İnsan gönlünü ve emeğini nereye verirse yolu da oraya çıkar. Mevla’yı arayan hayır ve hakikate, bela arayan işe trouble ve zarara yaklaşır. Atasözünün temelinde niyetin kader üzerindeki etkisi düşüncesi vardır. Söz, tercihlerin ve arayışların sonuç doğurduğunu hatırlatır. Kötüye yönelenin başına kötülük gelmesi tesadüf sayılmaz. Bu yüzden atasözü bir yandan teselli, bir yandan uyarı niteliği taşır. İnsan neyi çağırıyorsa biraz da onu yaşar. Aranan şeyin insanı dönüştürdüğünü ve yönünü belirlediğini anlatan derin bir halk hükmüdür.
Örnek Cümleler
- İyiliğin peşine düşersen iyiyi bulursun; arayan Mevla’sını da bulur, belasını da.
- Sürekli kavga arayanın başı beladan kurtulmaz.
- Arayan Mevla'sını da bulur belasını da; o kötü arkadaşları arayıp buldu ve başı derde girdi.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
İnsanın niyeti, yönelimi ve arayışı ile sonunda karşılaşacağı sonuç arasında güçlü bir bağ kurar. Arayış burada sadece fiziksel arama değil, yönelim ve niyet anlamı taşır.
İyiyi ve doğruyu arayanla kötüyü, kavga ve zararı arayanın gideceği farklı sonuçları anlatır. Mevla’yı arayan hayır ve hakikate, bela arayan işe trouble ve zarara yaklaşır.
Çünkü iyi arayışın hayra ulaştırabileceğini söylerken, kötü niyetin de insanı belaya sürükleyebileceği konusunda uyarır. İnsan gönlünü ve emeğini nereye verirse yolu da oraya çıkar.