Anlamı
1) başkasına yapmayı tasarladığı kötülük kendi başına gelmek; 2) iş yapmakta olan birine engel olmak, yürümesine engel olmak.
Detaylı Açıklama
Ayağına dolanmak deyimi, iki temel anlam taşır. Ilkinde, birinin başkasına yapmayı tasarladığı kotulugun donup kendi başına gelmesini anlatır. Ikinci anlamında işe bir iş yapmakta olana fiziksel ya da mecazı olarak engel olmak, hareketini kısıtlamak demektir. Her iki anlamda da ortak nokta, ilerlemenin beklenmedik bir şekilde aksamasidir. Bir şey adeta ayağa sarılır ve kişiyi olduğu yerde tutar. Bu nedenle deyim hem kaderin geri dönen darbeleri için hem de günlük hayatın engelleyici durumları için kullanılabilir. Söylendiği yerde hafif bir ibret duygusu da bulunabilir; çünkü kötü niyet bazen sahibine döner. Deyim bu yonuyle davranış ile sonuç arasındaki bağlantıyı da hissettirir. Gerek bir planın bozulması, gerek bir kişinin yurumesine engel olunması, aynı imgede buluşur. Türkçede tersine dönen engeli anlatan canlı ve esnek deyimlerden biridir.
Örnek Cümleler
- Başkasına kurduğu tuzak sonunda kendi ayağına dolandı.
- Ilerleyememe hissi merkezdedir.
- Kurduğu tuzak ayağına dolandı, kendisi zor duruma düştü.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir şeyin adeta ayağa dolanıp hareketi zorlaştırması, yanı ilerlemeyi kesmesi ortak imgedir. Her iki anlamda da ortak nokta, ilerlemenin beklenmedik bir şekilde aksamasidir.
Çünkü bazen başkasına yöneltilen zarar veya kötülük donup kişinin kendi başına gelir. Söylendiği yerde hafif bir ibret duygusu da bulunabilir; çünkü kötü niyet bazen sahibine döner.
Birinin işine karışıp onu yavaşlatma, plan bozma veya beklenmedik şekilde kendi eyleminden zarar görme durumları için kullanılabilir.