Anlamı
1) sıvışmak; 2) işten kaçmak.
Detaylı Açıklama
Arazi olmak deyimi iki anlamda kullanılır: birincisi sıvışmak; ikincisi işten kaçmaktır. Birinci anlamda kişi bulunduğu yerden sessizce ayrılır, kimseye görünmeden uzaklaşır; kavga çıkacağı, hesap sorulacağı ya da sıkıcı bir iş düşeceği sezildiğinde böyle bir kaçış görülür. İkinci anlamda ise iş başındayken ortadan kaybolmak, üstüne düşeni yapmamak anlatılır. Kalıbın öznesi kaçan kişidir. Birinci anlamda kişi bunu gizlice yapar; açıkça izin alıp ayrılan biri için sıvışmak da, arazi olmak da denmez. Kaçışın bir hileye dayanması gerekmez; kişi yalnızca gözden uzaklaşmış, bir köşeye çekilmiş de olabilir. Kaçan kişinin geri dönüp dönmeyeceği kalıpta söylenmez; anlatılan, onun o anda ortada bulunmamasıdır. Yakın anlamlı yan çizmek de bir işten kaçmayı anlatır; palamarı koparmak da kaçmak, sıvışmak anlamındadır.
Örnek Cümleler
- Hesap ödenecek deyince baktık ki adam çoktan arazi olmuş, ortalarda yok.
- En yoğun günde arazi oldu, bütün yük yine bizim ekibin üstünde kaldı.
- Tartışma büyümeye başlayınca usulca arazi oldu, kimse ne zaman gittiğini fark etmedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İki anlamda kullanılır: sıvışmak ve işten kaçmak. İkisinde de ortadan kaybolma vardır; ayrım kaçılan şeydedir, biri ortamdan biri işten. Fiil ikisinde de aynı kalır; anlamlar birbirine çok yakındır.
Vardır; özellikle ikinci anlamda iş ötekilerin sırtında kalır. Sıvışmak anlamında ise eleştiri, kişinin ortamı haber vermeden bırakmasına yönelir. Kalıbın kendisi kaçanın gerekçesini sormaz; yargıyı anlatılan durum verir.
Olup biteni anlatan cümlelerde: adam çoktan arazi olmuş, ortalarda yok. Kişi kendisi için de kurabilir: ben arazi oluyorum. Buyrukla da söylenebilir: arazi ol da görmesinler seni. Kip değişse de anlam aynı kalır.