Anlamı
arkasından atlı kovalamak.
Detaylı Açıklama
Ardından atlı kovalamak deyimi, arkasından atlı kovalamak söyleyişiyle aynı anlamı taşır: bir işi gereksiz bir telaşla yapmak. Sözde canlandırılan sahne bellidir: atlı biri peşine düşmüş gibi koşturan kimse. Oysa ortada böyle bir tehlike yoktur, acele kişinin kendi telaşındandır. Soru biçiminde kurulduğunda, ardından atlı mı kovalıyor denildiğinde, bu kadar acele etmeye gerek olmadığı hatırlatılmış olur. Olumsuz biçim de aynı hatırlatmayı yapar: ardından atlı kovalamıyor ya. Deyim yalnız koşmak için değil, her türlü aceleci iş için kullanılır: yemek, yazı, alışveriş ya da bir karar da telaşla yapılabilir. Atlı yayadan hızlıdır; peşine atlı düşen kişi bütün gücüyle koşmak zorunda kalır. Söz bu görüntüyü sıradan işlere taşır.
Örnek Cümleler
- Yavaş ye şu yemeği, ardından atlı mı kovalıyor, kimse elinden almayacak.
- Sözleşmeyi okumadan imzaladı; ardından atlı kovalarcasına bu kadar acele etmenin âlemi yoktu.
- Şu işi bitirmeden çıkma, ardından atlı kovalamıyor ya, biraz sabırlı davran.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Cümlede kovalayan atlıdır; telaş eden kişi ise ardından sözündeki iyelik ekiyle gösterilir: senin ardından atlı mı kovalıyor ki böyle koşuyorsun? Atlı gerçek değildir, telaşı anlatmak için kurulmuş bir görüntüdür.
Söylenmez. Kalıp telaşın gereksiz olduğunu içinde taşır; gerçekten yetişilmesi gereken bir iş için ardından atlı kovalamak denmez. Söz bu yüzden bir tespit kadar bir uyarıdır da: acele eden kişiye durumun o kadar sıkışık olmadığı söylenmiş olur.
Acelesi görünen kimseler için. Söz doğrudan o kişiye söylenebileceği gibi, olup biteni sonradan anlatırken de kurulabilir: ardından atlı kovalarcasına imzayı attı gibi. İki kullanımda da telaşın yersizliği anlatılır.