Anlamı
bir işi sonuna kadar başarılı götürüp, sonunda olumlu sonuca ulaşamamak.
Detaylı Açıklama
Arifeyi gösterip bayramı göstermemek deyimi, bir işi sonuna kadar başarılı götürüp sonunda olumlu sonuca ulaşamamak anlamında kullanılır. Uzun süre emek verilmiş, her aşama geçilmiş, iş neredeyse bitmiştir; ama son adımda kaybedilir. Arife ile bayram arasındaki mesafe bir günlüktür; sözde bu kısacık aralık aşılamayan son eşiği anlatır. Kalıp sporda, sınavlarda, ihalelerde ve uzun süren işlerde duyulur. İçinde büyük bir hayal kırıklığı vardır; kaybın acısı, sona bu kadar yaklaşılmış olmasından gelir. Kalıbın öznesi başarıyı son adımda kaçıran kişidir; bir takım, bir öğrenci ya da bir şirket olabilir. Denizden geçip çayda boğulmak da yakın bir anlam taşır; orada büyük güçlükleri yendikten sonra önemsiz bir sebeple başarısızlığa uğramak anlatılır. Kaybın sebebi cümlede ayrıca söylenir.
Örnek Cümleler
- Bütün sezon lider gittiler ama finalde arifeyi gösterip bayramı göstermediler.
- Eksik bir evrak yüzünden ihale elden gitti; arifeyi gösterip bayramı göstermemek buna denir.
- Bütün deneme sınavlarında ilk sıradaydı, ama asıl sınav günü hastalanıp giremedi; arifeyi gösterip bayramı göstermedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Son adımda kaybedilen başarıyı. Kalıp iki fiilden kurulur; biri olumlu, öteki olumsuzdur. Gösterip bağ-fiildir, asıl yüklem göstermemektir; yapı umudu verip geri almayı taşır. Hayal kırıklığı kuruluşun kendisinde durur.
Arife bayramın hemen öncesidir; bayramı beklemenin en yakın noktası odur. Kalıp kişiyi o son güne kadar getirip bayramın kendisini göstermez; sevinç tam başlayacakken elden gider. İmge bu yüzden umut ile kaybı yan yana getirir.
Sonuca çok yaklaşıp elde edememenin yaşandığı her yerde. Kalıp bir başkası için de, kişinin kendi başından geçen için de kurulabilir: arifeyi gösterip bayramı göstermedik denir. Anlatılan, son adımda gelen kayıptır.