Anlamı
1) gözden düşmek; 2) önemini yitirmek, değersizleşmek.
Detaylı Açıklama
Arka planda kalmak iki şeyi anlatır: bir kimsenin gözden düşmesini, bir şeyin de önemini yitirip değersizleşmesini. Kişi için söylendiğinde, önceden sayılıp sorulan birinin itibarının azalması, sözünün eskisi kadar dinlenmemesi anlaşılır. Bir iş, konu ya da yapıt için söylendiğinde ise ona verilen değerin düşmesi, gündemdeki yerini başka meselelere bırakması anlatılır. Kalıptaki plan sözcüğü sahnenin ön sırası ile arka sırası arasındaki farkı çağrıştırır; öne çıkan görülür, geriye düşen fark edilmez. Her iki kullanımda da bir yükseliş değil gerileme bildirilir: kişinin ya da şeyin kendi niteliği değil, kendisine gösterilen ilgi ve verilen değer azalmıştır. Yerini alan kişi ya da konu cümlede ayrıca anılabilir: yeni müdür gelince, deprem haberleri gelince gibi.
Örnek Cümleler
- Genel müdür değişince yıllardır sözü dinlenen şef birdenbire arka planda kaldı.
- Deprem haberleri gelince gündemi tutan transfer tartışmaları bir anda arka planda kaldı.
- Yeni kuşak sanatçılar öne çıktıkça onun bir zamanlar dillerden düşmeyen türküleri arka planda kaldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İkisi için de. Kişi için söylendiğinde gözden düşmeyi, iş ya da konu için söylendiğinde önemini yitirmeyi anlatır. Hangisinin kastedildiğini öznenin kendisi gösterir: şef arka planda kaldı, tartışmalar arka planda kaldı.
İki kalıp aynı iki anlamı taşır. Kaymak fiili bir gerilemenin sürdüğünü, kalmak ise o gerilemenin tamamlandığını söyler. Karşıt durum ise ön planda olmaktır: dikkat çeken, sözü geçen konum.
Anlatılabilir. Gündelik kullanımda kişi isteyerek de arka planda kalabilir: sahneyi başkasına bırakan, adının anılmasını istemeyen biri için böyle söylenir. Kalıbın gözden düşme anlamında ise bir tercih değil, dışarıdan gelen bir gerileme vardır; hangisinin kastedildiğini cümle gösterir.