Anlamı
geride kalmak, sonraya kalmak, geriden gelmek.
Detaylı Açıklama
Arkaya kalmak, geride kalmak, sonraya kalmak ya da geriden gelmektir. Söz hem yer hem zaman için kurulur: yürüyen bir topluluğun gerisinde kalan kişi arkaya kalır, sırası sonraya düşen iş de arkaya kalır. Üçüncü kullanımda öne geçenlere göre geriden gelme durumu anlatılır. Kalıbın öznesi geride kalan kişi ya da iştir; bir karar değil, ortaya çıkan bir durum bildirilir. Kalabalıkta yavaş yürüyen, sırası savsaklandığı için bekleyen, ötekiler ilerlerken yerinde sayan kimse için söylenir. Söz geride kalmanın nedenini bildirmez; kişinin kendi yavaşlığı da, dışarıdan gelen bir engel de aynı sözle karşılanır. Geride kalmanın ne kadar sürdüğü de kalıpta yer almaz. Geriye düşen kimsenin sonradan yetişip yetişemeyeceği de söylenmez.
Örnek Cümleler
- Yokuşta yavaşladı, kafileden koptu ve yürüyüşün geri kalanında iyice arkaya kaldı.
- Araya acil işler girince bizim dosya bu hafta da arkaya kaldı.
- Aynı sınıfta başlamışlardı ama o uzun süre hastalanınca iyice arkaya kaldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İkisi için de. Kalıp yönelme ekiyle kurulur: arkaya denir. Ek bir yer de bir sıra da gösterebilir; yer mi sıra mı olduğunu anlatılan durum ayırır. Tek ek iki alanı birden karşılar.
Belirtilmez. Kalmak geçişsiz bir oluş fiilidir; iradeyi cümleye sokmaz. Bu yüzden söz tek başına suçlayıcı bir yargı taşımaz; sebep ayrıca söylenir, suç da kimsenin üstüne yıkılmış olmaz.
Söylenir. Sırası geriye düşen, ötekiler yapılırken bekleyen iş arkaya kalmış olur. Bu kullanımda özne kişi değil iştir; dosya, başvuru, tamir gibi. Kişi için kurulduğunda ise geride kalan o kimsedir.