Anlamı
çok uzun (mektup).
Detaylı Açıklama
Arzuhal gibi ifadesi, özellikle gereğinden fazla uzatılmış mektup, dilekçe, açıklama ya da konuşmalar için kullanılır. Bir metnin ya da anlatının temel derdini kısa ve açık biçimde vermek yerine gereksiz ayrıntılarla kabarması, bu deyimle eleştirilir. Günlük hayatta birinin konuyu toparlayamadan uzun uzun konuşması, sade bir not yerine sayfalarca açıklama yazması ya da basit bir meseleyi karmaşık bir anlatıya dönüştürmesi için söylenebilir. İfadenin hafif alaycı bir tonu vardır; çoğu zaman karşıdaki kişiye, anlatımını kısaltması gerektiğini dolaylı biçimde hissettirir. Bürokratik dilin, uzun mektupların ve gereksiz ayrıntıların insanı yoran tarafını iyi yansıtır. Bu yüzden sadece yazılı metinler için değil, uzayıp giden sözlü anlatımlar için de rahatça kullanılır. Bir cümlenin taşıyamayacağı kadar yüklenen ayrıntılar bazen anlatımı güçlendirmez, tam tersine dağıtır. Arzuhal gibi sözü de tam bu aşırılığı sezdiren, dile ölçü duygusu katan eski ama canlı bir ifadedir.
Örnek Cümleler
- İki satırlık mesaj yazacağına arzuhal gibi mail göndermiş.
- Basit bir şikayeti arzuhal gibi anlatınca kimse sonuna kadar dinlemedi.
- Hocaya verdiği ödev notu arzuhal gibi olmuştu.
Kökeni ve Hikayesi
Rivayete göre 'arzuhal' Osmanlı döneminde dilekçe, istek mektubu ve resmi başvuru metni anlamında yaygın biçimde kullanılıyordu. Uzun ve ayrıntılı yazılı başvuruların halk belleğinde bıraktığı iz, bu ifadenin zamanla mecazlaşmasına yol açmıştır.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Gereksiz biçimde uzatılmış yazılar, açıklamalar, konuşmalar ve anlatımlar için kullanılır. Günlük hayatta birinin konuyu toparlayamadan uzun uzun konuşması, sade bir not yerine sayfalarca açıklama yazması ya da basit bir meseleyi karmaşık bir anlatıya dönüştürmesi için söylenebilir.
Çoğu zaman eleştirel ve hafif alaycıdır; anlatımın gereksiz yere şiştiğini ima eder. Bir metnin ya da anlatının temel derdini kısa ve açık biçimde vermek yerine gereksiz ayrıntılarla kabarması, bu deyimle eleştirilir.
Hayır, uzayıp giden sözlü anlatımlar ve bitmek bilmeyen açıklamalar için de söylenebilir. Arzuhal gibi ifadesi, özellikle gereğinden fazla uzatılmış mektup, dilekçe, açıklama ya da konuşmalar için kullanılır.