Anlamı
devirmek, yıkmak.
Detaylı Açıklama
Aşağı almak, bir şeyi bulunduğu yerden indirmek, devirmek ya da yıkmak anlamında kullanılan somut kökenli bir deyimdir. İlk bakışta fiziksel bir eylemi anlatır: yüksekte duran bir şey aşağı alınır, asılı bir nesne indirilir ya da ayakta duran bir yapı yere getirilir. Bu nedenle gündelik dilde ağaç dalından bir şeyi indirmekten bir afişi sökmeye, bir aracı yerinden kaldırmaktan daha büyük yapıları devirmeye kadar çeşitli bağlamlarda kullanılabilir. Bazı durumlarda mecazi gölgeleri de olabilir; yüksekten görüleni yerinden etmek ya da üstün durumu bozmak gibi çağrışımlar taşıyabilir. Ancak temel anlam, hareketin yukarıdan aşağıya doğru gerçekleşmesidir. Halk dilinde “aşağı almak” ifadesi, yalnızca indirme eylemini değil, bununla birlikte gelen kontrol ve müdahaleyi de anlatır. Bir şey kendi kendine inmiyordur; birisi onu aşağı alıyordur. Bu yönüyle, aktif bir müdahale anlamı da taşır. Özellikle yapı, eşya ve düzenin değiştirilmesi gereken anlarda kullanışlıdır. Basit görünmesine rağmen, yön, hareket ve güç ilişkisini aynı anda hissettiren pratik bir halk ifadesidir.
Örnek Cümleler
- Olanları görünce resmen aşağı aldı, ne yapsın.
- Öğretmen bu durumu "aşağı almak" ifadesiyle anlattı.
- İşler sarpa sarınca mecburen aşağı aldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Yüksekte bulunan bir şeyi indirme, yerinden çıkarma, devirmeye yakın biçimde aşağıya getirme eylemini anlatır. Özellikle yapı, eşya ve düzenin değiştirilmesi gereken anlarda kullanışlıdır.
Hayır, küçük eşyalardan tabela, duvar, yapı parçası veya daha büyük şeylere kadar farklı bağlamlarda kullanılabilir.
Çünkü nesne kendiliğinden değil, bir kişinin ya da gücün müdahalesiyle yerinden alınıp aşağıya indirilmektedir. Bu yönüyle, aktif bir müdahale anlamı da taşır.