Anlamı
değerini düşürmek.
Detaylı Açıklama
Aşağı çekmek, bir şeyin ya da bir kimsenin değerini düşürmektir. Kalıp yön üzerine kuruludur: değer yukarıda, değersizlik aşağıda düşünülür; çekmek de bu inişin biri tarafından yapıldığını bildirir. Nesnesi değeri düşen taraftır: bir kimsenin itibarı, bir malın fiyatı, bir işin niteliği, bir sınıfın ortalaması aşağı çekilir. Söz kendiliğinden düşmeyi anlatmaz, ortada değeri düşüren bir taraf vardır. Ortalamayı bozan bir not, fiyatı kıran bir satıcı, birinin adını küçülten bir söz bu kalıpla anlatılır. Değerin ne kadar düştüğü ve düşüşün kalıcı olup olmadığı kalıpta belirtilmez. Değeri düşürenin niyeti de sözde yer almaz; bunu cümlenin gerisi gösterir. Değer artışı için ise başka anlatımlara başvurulur.
Örnek Cümleler
- Son sınavdan aldığı düşük not bütün yıl ortalamasını aşağı çekti.
- Piyasaya giren ucuz mallar bizim buradaki fiyatları da aşağı çekti.
- Başarısını anlatmak yerine her fırsatta onu bir adım aşağı çekmeye çalıştılar.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Değeri olan her şeyin. Kalıp geçişlidir ve değeri düşen tarafı nesne yapar. Çekmek fiili bir müdahale bildirir; kendiliğinden düşen bir değer bu sözle anlatılmaz. Önceden bir değer bulunması da şarttır.
Anlatılmaz. Çekmek fiili işi yapan bir tarafın bulunduğunu bildirir; değer kendi kendine düşmüş değil, düşürülmüştür. Kendiliğinden gerileyen bir değer için başka anlatımlar kullanılır. Düşüren tarafın kim olduğu cümlede ayrıca belirtilir.
Bildirilmez. Ne kadar inildiği ölçülmez; aynı söz küçük bir gerileme için de büyük bir kayıp için de kurulur. Düşüşün kalıcı olup olmadığı ve düşürenin niyeti de yer almaz.