Anlamı
âşığın yüreği yaralıdır ve daima ağlar, bir derdi olan da herkese derdini anlatır.
Detaylı Açıklama
Aşk ağlatır, dert söyletir atasözü, âşığın yüreğinin yaralı olduğunu ve daima ağladığını, bir derdi olanın da herkese derdini anlattığını söyler. Söz iki gözlemi yan yana koyar: aşkın ağlatan, derdin söyleten yanı. Atasözü bunları aynı cümlede birleştirerek insanın taşıdığı yükün dışarı vurduğunu bildirir. Âşık ile dertli birbirini dışlayan iki insan tipi değildir; aynı kişi hem âşık hem dertli olabilir. Söz yalnız her duygunun kendi karşılığını bulduğunu anlatır. Âşığın niçin ağladığı, dertlinin niçin anlattığı ise atasözünde açıklanmaz. Ağlamanın ya da anlatmanın ne kadar süreceği de bildirilmez. Kimin âşık, kimin dertli olduğu cümlenin gerisinden anlaşılır. Sözün iki yarısı birlikte söylenir; yalnız birinin anılması kalıbı tamamlamaz.
Örnek Cümleler
- Bir yandan ağlıyor bir yandan içini döküyordu; aşk ağlatır, dert söyletir.
- Sevdiği kız başkasıyla evlenince gece gündüz ağladı, derdini de bütün arkadaşlarına anlattı; aşk ağlatır, dert söyletir.
- Gözyaşını kimseye göstermedi ama derdini bütün mahalleye anlattı; aşk ağlatır, dert söyletir.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Aşkın ağlattığını, derdin söylettiğini. Söz iki yarıyı da geniş zamanla kurar: ağlatır, söyletir. İki yüklem de ettirgendir; duygu özne, insan ise ona maruz kalan taraftır. Yapı insanı edilgen bırakır.
Değildir. Atasözü birbirini dışlayan iki tip tanımlamaz. Aşk gözyaşına, dert söze döner; iki duygu iki ayrı yoldan dışa vurur. Sebebini ise açıklamaz, yalnız gözlemi bildirir. Bir kişide ikisi birden bulunabilir.
Bildirilmez. Geniş zaman kipi süreyi değil, tekrarlanan bir gidişi gösterir; ne zaman başlayıp biteceği kalıba girmez. İki yarı da birlikte söylenir, biri tek başına yetmez. Kip hükmü zamandan bağımsız kılar.