Anlamı
güçlü bir istek olmayınca hiçbir şey elde edilemez.
Detaylı Açıklama
Aşk olmayınca meşk olmaz atasözü, güçlü bir istek olmayınca hiçbir şeyin elde edilemeyeceğini anlatır. Sözdeki aşk burada güçlü isteği, meşk ise çalışarak ilerlemeyi karşılar. Meşk, ustanın yanında tekrar ederek öğrenmedir; ama atasözünün söylediği şey öğrenmeyle sınırlı değildir, her iş için geçerlidir. İstek yoksa çalışma da yürümez; kişi başlar, sürdüremez, sonuç alamaz. Atasözü bu yüzden işin başına isteği koyar: önce gönül verilecek, sonra emek harcanacaktır. Sözün olumsuz kurulması vurguyu artırır; olmayınca ile olmaz yan yana gelir. İsteğin nereden geldiği, nasıl doğduğu ise atasözünde bildirilmez. Emek harcamanın tek başına yetmeyeceği de böylece söylenmiş olur. Atasözü isteğin büyüklüğünü ölçmez, yalnız güçlü olmasını arar.
Örnek Cümleler
- Zorla oturtuyorsun ama aşk olmayınca meşk olmaz, çocuk sevmeden öğrenmez.
- Aşk olmayınca meşk olmaz; istemediği o işte iki ay bile duramadı.
- Çırak isteksizdi; ustası ne kadar gösterse de işe el yatkınlığı kazanamadı; aşk olmayınca meşk olmaz.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Güçlü istek demektir; romantik sevgiyle sınırlı değildir. Şart ile sonuç aynı ekle bağlanır: olmayınca ve olmaz. Yadsıma iki kez yinelenince vurgu artar. İsteğin nereden geldiği ise söylenmez; kalıp olumlu biçimde kurulmaz.
Çalışarak, tekrar ederek ilerlemeyi anlatır. Ustanın yanında öğrenme geleneğinde meşk, aynı işi yineleyerek yol almaktır. Atasözü bu emeği isteğe bağlar: istek yoksa çalışma da yürümez. Söylenen şey yalnız öğrenmeyle sınırlı değildir.
Söylenmez. Kafiye aşk ile meşk arasında kurulur; ses benzerliği iki sözcüğü birbirine bağlar ve sözü akılda tutar. Ticaret de bir uğraş da aynı hükme girer; alan sınırlanmamıştır.