Anlamı
meraklı kimse öğrenmek istediği bilgiye ulaşabilmek için her yola başvurur, her kılığa girer.
Detaylı Açıklama
At görür aksar, su görür susar atasözü, meraklı kimsenin öğrenmek istediği bilgiye ulaşabilmek için her yola başvurduğunu, her kılığa girdiğini anlatır. Sözdeki iki sahne aynı numarayı gösterir: at görünce aksamaya başlamak, su görünce susadığını söylemek. İkisinde de kişi bulunduğu duruma göre hâl değiştirir; gördüğü şeye uyan bir bahane üretir. Atasözü bu davranışı bilgiye ulaşma isteğine bağlar. Kişi amacına varmak için görünüşünü ve sözünü ortama uydurur. İki şey birlikte anılır: her yola başvurmak ve her kılığa girmek. Sözün iki yarısı uyaklı kurulmuştur; aksar ile susar yan yana gelir. Bu ses benzerliği kalıbı akılda tutar. Söz, merakın kişiye neler yaptırabileceğini iki küçük sahneyle gösterir. Davranışın övüldüğü mü yerildiği mi cümlenin tonundan anlaşılır.
Örnek Cümleler
- Sırrı öğrenebilmek için görevliye başka, çalışanlara başka hikâye anlattı; at görür aksar, su görür susar.
- Belgeyi görebilmek için kendini müfettiş yardımcısı diye tanıtıp arşive girdi; at görür aksar, su görür susar.
- At görür aksar, su görür susar; öğrenmek için hastaymış gibi yapıp içeri girdi.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
İkisi de aynı numaranın bir hâlidir: kişi at görünce topallamaya başlar, su görünce susadığını ileri sürer. Ortak olan, bulunulan duruma göre kılık ve söz değiştirmektir. Atasözü bu iki sahneyi yan yana koyarak merakın nereye kadar gidebileceğini gösterir.
Cümlede yoktur. Dört yüklem de üçüncü tekil kişiye göre çekimlenmiştir ama özne hiç söylenmez. Kim olduğu okuyana bırakılır; söz böylece herkesi kapsayabilir. Adı anılmayan özne kalıbı kısaltır da. Yüklemlerin hepsi geniş zamandadır; bu da davranışı süregelen bir alışkanlık gibi gösterir.
Atasözü bunu açıkça söylemez. Merakın gücünü gösterir ama davranışı över ya da yerer diye bir hüküm vermez. Öğrenilmek istenen şeyin ne olduğu da sözde belirtilmez; bunu cümlenin gerisi anlatır.