Anlamı
eşeğini sağlam kazığa bağlamak.
Detaylı Açıklama
Atını sağlam kazığa bağlamak, işini güvenceye almak, sonradan zarar görmeyecek biçimde tedbirini önceden almaktır. Aynı kalıp eşeğini sağlam kazığa bağlamak biçiminde de yaşar ve ikisi aynı anlamı taşır. Resim açıktır: gevşek kazığa bağlanan hayvan ipini çeker, kurtulur ve kaybolur; sağlam kazık ise onu yerinde tutar. Kalıbın nesnesi kişinin korumak istediği şeydir, kazık ise onu yerinde tutacak güvencedir: yazılı sözleşme, alınmış teminat, saklanan ikinci kopya, ayrılmış bir pay. Kalıp tedbiri övgüyle anar; işini oluruna bırakmayan, ihtimalleri önceden gören kişi için kurulur. Güvencenin ne olduğu cümlenin geri kalanında söylenir, kalıbın kendisi yalnız sağlamlığı bildirir. Kira sözleşmesine depozito şartı koyan ev sahibi de atını sağlam kazığa bağlamış olur.
Örnek Cümleler
- Sözleşmeyi bir avukata inceletip öyle imzaladı, atını sağlam kazığa bağladı.
- Parayı tek yere yatırmadı; atını sağlam kazığa bağlamayı iyi bilir.
- Bütün evrakların birer kopyasını ayrıca saklıyor, atını sağlam kazığa bağlamış.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bağlanan şeyin kişinin kendi malı olduğunu gösterir. İyelik eki sahipliği, belirtme eki de onu nesne yapar; başkasının atı bu kalıpla bağlanmaz. Tedbir bu yüzden kendi işi için alınmış sayılır. Eşeğini biçiminde de aynı ekler durur.
Aynıdır. Kalıp iki hayvanla da kurulur ve anlamı değişmez; hangisinin söyleneceği konuşanın alışkanlığına bağlıdır. İkisinde de anlatılan şey işi önceden güvenceye almaktır; hayvanın cinsi kalıbın anlamını değiştirmez.
Söz olumlu duyulur. Anlatılan kişi çekingen değil, hesabını yapmış olandır; konuşan da bu davranışı beğenir. Konuşan, bu tedbiri beğendiği için başkasına örnek olarak da gösterebilir; söz böylece bir öğüde yaklaşır.