Anlamı
işini güven altına almak.
Detaylı Açıklama
Eşeğini sağlam kazığa bağlamak, işini güven altına almak anlamındadır. Görüntü köy yaşamından gelir: eşeğini çürük ya da gevşek bir kazığa bağlayan, onu kaçırabilir; sağlam kazık ise hayvanı yerinde tutar. Kalıp bu basit önlemi her türlü işe taşır: bir anlaşmayı yazıya geçirmek, bir alacağı teminata bağlamak, bir işi sağlam bir kurumla yapmak ya da geleceği için birikim yapmak bu kalıpla anlatılabilir. Tanımdaki güven altına almak öbeği, kalıbın bir risk karşısında alınan önlemi anlattığını gösterir. Kalıp bir övgü taşıyabilir; konuşan, ihtiyatlı davranan birinin aklını takdir eder. Kimi zaman da çıkarını kollayan birini hafifçe iğneler. Eşeğini sözcüğündeki iyelik eki, işin kişinin kendisine ait olduğunu, önlemi de kendisinin aldığını düşündürür.
Örnek Cümleler
- Ortağına güvense de bütün anlaşmayı noterde imzalatan Haluk, eşeğini sağlam kazığa bağlamıştı.
- Emekliliğe yıllar varken düzenli birikim yapan öğretmen, eşeğini sağlam kazığa bağlayıp içi rahat çalıştı.
- Kiracıdan üç aylık depozito alan ev sahibi, eşeğini sağlam kazığa bağladığını düşünüyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Atını sağlam kazığa bağlamanın tanımı doğrudan eşeğini sağlam kazığa bağlamaktır; iki söyleyiş aynı anlamı taşır. Yalnız hayvanın adı değişir. At daha değerli bir binektir; söyleyiş korunan şeyin önemini biraz büyütür gibidir.
Güvenceye bağlamak, güvence altına almaktır; kalıbın tanımıyla neredeyse aynı sözcükleri kullanır. Eşeğini sağlam kazığa bağlamak ise aynı işi bir köy görüntüsüyle anlatır. Deyim resmî bir dilin, kalıp gündelik konuşmanın rengini taşır.
Atasözüne göre gereksiz görülen şey ileride gerekli olabilir. Eşeğini sağlam kazığa bağlayan kişi de bugünden yarını düşünür. Atasözü bir şeyi elden çıkarmamayı, kalıp ise eldekini güvenceye almayı öğütler; ikisinin ortak noktası ileriyi görmektir.