Anlamı
karısı herhangi bir şey isteyince ihtiyaçları karşılayamayan kocanın içi sıkıntıyla dolar.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, ev içindeki geçim sıkıntısını ve özellikle karısının basit bir isteğini bile karşılamakta zorlanan erkeğin içine düşen bunaltıyı anlatır. Tuz gibi küçük ve sıradan bir ihtiyaç dile getirildiğinde bile ciğerin cız etmesi, yoksulluğun insanın içini nasıl daralttığını gösterir. Burada mesele yalnız istenen şeyin küçüklüğü değil, onu bile karşılayamamanın verdiği ezikliktir. Halk bilgeliği bu sözle geçim derdinin ev içindeki duygusal baskısını görünür kılar. İnsan ailesinin temel ihtiyacını sağlayamadığında yalnız maddi değil, manevi bir sıkıntı da yaşar. Atasözü bu nedenle yoksulluk, ev geçindirme zorluğu ve sorumluluk baskısı için söylenir. Basit talebin büyük acı yaratması, darlığın derinliğini anlatır. Tuz, en küçük ihtiyaçlardan biridir; ona rağmen ciğerin cız etmesi, yokluğun ne kadar sert olduğunu ortaya koyar. Söz, aile içi geçim mücadelesinin gurur, yetersizlik ve iç sıkışmasıyla nasıl birleştiğini güçlü biçimde anlatır.
Örnek Cümleler
- Evde para kalmayınca avrat tuz dedi mı ciğeri cız der hâline düştü.
- Yoksulluk öyle ağırdı ki avrat tuz dedi mı ciğeri cız der sözü birebir yaşanıyordu.
- En küçük masraf bile düşündürüyorsa avrat tuz dedi mı ciğeri cız der demektir.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Ailenin en basit ihtiyaçlarını bile karşılayamamanın doğurduğu geçim sıkıntısını ve iç daralmasını anlatır. İnsan ailesinin temel ihtiyacını sağlayamadığında yalnız maddi değil, manevi bir sıkıntı da yaşar.
Çünkü tuz en temel ve küçük ihtiyaçlardan biridir; böyle bir şeyi bile karşılayamamak yokluğun ağırlığını daha çarpıcı biçimde gösterir.
Yetersizlik hissi, aile karşısında mahcubiyet ve geçim derdinin insanın içine oturan sıkıntısı bu atasözünün duygusal tarafını oluşturur.